Bước tiếp theo, kinh tế phải phục hồi

Tin chiến thắng về việc tiêu diệt toàn bộ quân địch ở Naurskaya giống như một liều thuốc kích thích cực mạnh, đã vực dậy tinh thần vốn đã sa sút của quân đội Liên Xô sau Chiến tranh Afghanistan. Ngay cả Yanaev, người đang ở Moscow, sau khi nghe tin này cũng ca ngợi đây là một cuộc chiến rất đẹp, sau bóng đen của cuộc chiến thất bại trước, quân đội Liên Xô đã bước những bước đầu tiên vĩ đại, chiến thắng thuộc về Liên Xô, thuộc về nhân dân.

Báo chí rầm rộ tuyên truyền rằng sức mạnh của lực lượng vũ trang Chechnya yếu kém đến mức nào, hoàn toàn là châu chấu đá xe trước quân đội Liên Xô hùng mạnh, và những chiến công của binh lính Liên Xô anh dũng vô cùng, dù đối mặt với lực lượng kẻ thù đông gấp mấy lần, họ cũng không lùi bước.

Tất cả những điều này chỉ là để tạo vỏ bọc cho thế giới phương Tây rằng, lực lượng vũ trang Liên Xô không hề suy yếu theo tình hình xấu đi và việc cắt giảm quân đội, ngược lại còn sở hữu sức mạnh hùng hậu đủ sức san phẳng châu Âu.

Thông qua Chiến tranh Chechnya, Yanaev còn có thể phần nào chuyển hướng sự chú ý của người dân. Tình hình kinh tế trong nước đang tồi tệ cộng thêm cuộc chiến huy động lớn này, chắc chắn là một tình huống càng thêm tồi tệ. Yanaev một mặt phải lo lắng về tình hình chiến sự Chechnya, mặt khác còn phải cùng Ryzhkov bàn bạc cách nhanh chóng khôi phục sức mạnh sau cuộc chiến này.

Yanaev không giống các nhà lãnh đạo trước đây chỉ chăm chú vào châu Âu. Liên Xô, bị các nước Tây Âu bài xích và gạt ra lề, mặc dù trong vài chục năm sau đó đã trở thành một Ả Rập Xê Út khổng lồ xuất khẩu khí đốt tự nhiên, nhưng sự đơn điệu của nền kinh tế yếu kém đã khiến mỗi lần giá dầu biến động đều trở thành một cơn ác mộng đối với Liên Xô.

Giống như khi Putin nhậm chức Tổng thống, đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây, ông ta tuyên bố sẽ cắt nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên cho Tây Âu. Hành động này cũng nực cười như một ông già bán bánh mì ở tầng dưới tuyên bố sẽ không bán bánh mì cho khu chung cư này nữa. Thị trường rộng lớn của Tây Âu luôn có thể tìm thấy các quốc gia cung cấp dầu thô và khí đốt tự nhiên cho họ, ví dụ như Ả Rập Xê Út, ví dụ như các nước Trung Đông. Nhưng sự bao vây và trừng phạt kinh tế của các nước Tây Âu đối với Liên Xô lại chí mạng như việc sở điện nước cắt nước cắt điện vậy.

Hiểu rõ điều này, Yanaev mới quyết định lấy các quốc gia châu Á đang phát triển làm điểm đột phá để chống lại các lệnh trừng phạt.

Đề xuất của Ryzhkov, Bộ trưởng Bộ Kinh tế, vẫn là tiếp tục cắt giảm số lượng vũ khí chiến tranh. Tốt nhất là tạm dừng hoặc cắt giảm một số dự án lớn, tập trung phát triển kinh tế, kiên trì lấy xây dựng kinh tế làm trọng tâm.

Điều đầu tiên Yanaev nghĩ đến là Hải quân, đơn vị tốn kém nhất. Ví dụ như bán tàu sân bay Gorshkov, dù sao thì chiếc tàu sân bay này cũng sẽ được tặng miễn phí cho Ấn Độ vào năm 2004. Chi bằng nhân cơ hội này, bán nó chịu lỗ một chút cho Ấn Độ, một mặt có thể giảm bớt áp lực chi phí quân sự, mặt khác ngoại tệ thu được có thể cải thiện tình hình kinh tế trong nước đang tồi tệ. Khi đã biết mình không còn có thể duy trì cục diện tranh bá, chi bằng học các quốc gia khác lùi một bước để ẩn mình chờ thời, đợi cơ hội phục hưng vĩ đại một lần nữa.

Việc cắt giảm chi phí hải quân quy mô lớn đã được đưa vào chương trình nghị sự của Yanaev, và ông ta luôn bất hòa với Tổng tư lệnh Hải quân Chernavin. Mặc dù sau cái chết của Yeltsin, Chernavin luôn tỏ ra rất kín tiếng, nhưng Yanaev biết rõ nọc độc của kẻ này vẫn ẩn sâu trong kẽ răng. Hắn đang chờ đợi một ngày nào đó để bộc lộ ra, hô hào cho cái gọi là dân chủ và tự do, biến thành tay sai của chính trị đầu sỏ.

Và bây giờ, Yanaev cắt giảm hải quân chính là để làm suy yếu thế lực của Chernavin. Yanaev đang bận rộn với đủ thứ chuyện, không có thời gian để đối phó với kẻ chưa thể coi là mối đe dọa này. Bàn cờ hiện tại chẳng qua là để sau này có lý do chính đáng hơn để loại hắn ra khỏi quân đội.

"Bán tàu sân bay đang hoạt động? Ờ, điều này quả thực có thể tạm thời giảm bớt áp lực thâm hụt ngân sách của chúng ta." Ryzhkov luôn bất mãn với cỗ máy chiến tranh khổng lồ do Liên Xô tạo ra. Sức mạnh tài chính của đất nước hiện tại đã trở nên rất nghiêm trọng, việc duy trì cuộc chạy đua vũ trang khổng lồ sớm muộn gì cũng sẽ dẫn đến sự sụp đổ kinh tế.

"Điểm này tôi sẽ thông báo với Bộ Hải quân, để họ chuẩn bị trước. Mặc dù. Phản ứng của họ lúc đó có thể hơi dữ dội một chút..." Yanaev cười khổ nói, không có quân chủng nào của quốc gia nào lại vui vẻ khi sức mạnh của mình bị suy yếu, huống hồ Liên Xô bản thân là một cường quốc lục địa. Về quy mô, Hải quân luôn kém hơn Lục quân, nếu tiếp tục cắt giảm quy mô, sự bất mãn tự gây ra là điều hiển nhiên.

"Nhưng việc chúng ta bán tàu sân bay đang hoạt động cũng sẽ phát đi một tín hiệu cho phương Tây rằng, kinh tế của chúng ta đang suy yếu." Ryzhkov gãi đầu, "Điều này chẳng khác nào nói với phương Tây rằng, các người cứ tiếp tục trừng phạt đi là sẽ đạt được hiệu quả bất ngờ."

"Ha ha, bán tàu sân bay chẳng qua là thắt chặt chi tiêu thôi. Thực ra kinh tế Liên Xô cần mở rộng nguồn thu hơn." Yanaev nói, "Nhưng chúng ta không thể chỉ giới hạn tầm nhìn vào các nước tư bản Tây Âu đó. Họ quả thực có tiền, nhưng sẽ không làm ăn với chúng ta. Vì vậy, chúng ta phải nhắm đến những quốc gia thế giới thứ ba có tiềm năng trở thành siêu cường trong tương lai."

Im lặng rất lâu. Ryzhkov với vẻ mặt khó hiểu từ từ nói, "Anh nói là người hàng xóm đỏ ở phía Nam của chúng ta? Nhưng hiện tại họ cũng coi như là một người bạn của thế giới phương Tây, liệu có thực sự sẵn lòng hợp tác với chúng ta không?"

Yanaev không trực tiếp trả lời câu hỏi của Ryzhkov, mà nói về một chuyện khác: "Anh có biết điểm tương đồng giữa đất nước chúng ta và người hàng xóm phía Nam là gì không?"

"Ờ? Ở đâu ạ?" Ryzhkov hỏi có vẻ không hiểu.

"Điểm tương đồng của chúng ta là, các quốc gia phương Tây do Mỹ đứng đầu chưa bao giờ thực sự coi chúng ta là bạn. Liên Xô từ khi thành lập, phương Tây luôn vây hãm, chặn đường chúng ta, và họ cũng vậy. Phong tỏa kinh tế, cấm vận vũ khí, những kẻ hút máu đã nắm giữ thế giới từ lâu này cho rằng chúng là chủ nhân của thế giới, và chúng hoảng sợ trước sự trỗi dậy của chúng ta, tìm mọi cách để bóp chết nó ngay từ trong trứng nước."

"Liên Xô không có bạn, và cũng chưa bao giờ cần những cái gọi là bạn bè thế giới phương Tây này. Chúng ta chỉ cần những đồng minh kiên định có chung mục tiêu, cùng nhau xây dựng một liên minh kinh tế vững chắc không thể phá vỡ."

"Đối với những tranh chấp biên giới giữa chúng ta và họ, cách tốt nhất là gác lại tranh chấp và cùng nhau phát triển, tôi nghĩ họ cũng sẽ đồng tình với cách làm này."

Những điều Yanaev nói, cũng là chính sách mà nhà lãnh đạo quốc gia đó luôn nhấn mạnh.

Thế giới này vốn dĩ không dành cho kẻ yếu, chỉ những quốc gia có sức mạnh tổng hợp quốc gia mạnh mẽ mới có thể thống trị vạn vật. Sau Thế chiến thứ hai, hệ thống Bretton Woods đã khẳng định vị thế bá chủ kinh tế của Mỹ, và Liên Xô, sau hàng chục năm đi sai đường, cuối cùng đã đi đúng hướng, không còn tập trung vào tranh bá quân sự mà là đuổi kịp Mỹ bằng mô hình phát triển kinh tế.

Kế hoạch của Yanaev không giống những người khác, ông chưa bao giờ nghĩ rằng một mình Liên Xô có thể đánh bại châu Âu về kinh tế. Và với sự phát triển của hòa bình thế giới, mô hình chiến tranh toàn cầu sẽ không bao giờ có thể bắt đầu lại, vậy thì sức mạnh quân sự hùng mạnh mà Liên Xô đã dày công tạo dựng sẽ trở thành một đống sắt vụn.

Một liên minh kinh tế lấy trục Moscow-Đông Á làm trung tâm hình thành trong tâm trí Yanaev. Chỉ cần Yanaev có thể vượt qua giai đoạn hỗn loạn do khủng hoảng kinh tế này, thì trong tương lai ông có thể yên tâm mở cửa các cửa khẩu thương mại chính thức, thu hút vốn nước ngoài vào Liên Xô đang rất khao khát nguồn máu mới.

"Dù cho quốc gia đó có trỗi dậy cũng không sao ư? Năm xưa chúng ta đã phòng thủ chặt chẽ đến vậy..."

"Thuận theo dòng chảy của lịch sử đi, nếu không thể ngăn cản, vậy tại sao không đưa một đồng minh có trọng lượng vào để hình thành thế chân vạc chứ..." Yanaev cười nói, ít nhất đồng minh này vẫn có cùng ý thức hệ, chứ không phải kẻ thù tư bản phải vất vả đề phòng.

Họ đã có được công nghệ của Liên Xô, và cần nhập khẩu một lượng lớn khí đốt tự nhiên và dầu mỏ, còn Liên Xô thì có được nguồn vốn cần thiết cho sự phát triển, cùng có lợi.

Tuy nhiên, tất cả những điều này đều phải đợi sau khi chiến tranh kết thúc, Yanaev mới có đủ năng lượng để tiến hành các chuyến thăm cấp nhà nước và các cuộc ngoại giao, giải quyết một số bất đồng giữa hai bên, đạt được sự đồng thuận. Mắt ông lúc này vẫn chủ yếu tập trung vào việc dẹp yên loạn trong nước, chỉ khi quốc gia ổn định, mới có thể đặt nền móng cho một loạt hợp tác kinh tế sau này.

Yanaev hít một hơi thật sâu, thầm nhủ trong lòng, Chechnya, cuộc nổi loạn quân sự này đã đến lúc phải kết thúc rồi.