Cuộc đàm phán điện thoại đầu tiên

(Chương thứ ba)

Kẻ thù ở vùng ngoại ô Grozny đã bị quét sạch hoàn toàn, điều khiến quân tấn công có chút bất ngờ là những kẻ phiến quân đó cho đến khi người cuối cùng gục ngã cũng không một ai nói lời đầu hàng. Và quân đội Liên Xô cũng thực sự thực hiện được lời cảnh báo đưa tất cả phiến quân xuống địa ngục. Ngày hôm đó, sư đoàn thiết giáp tấn công Grozny đã giành được danh hiệu khiến phiến quân của Dudayev kinh hồn bạt vía, Địa Ngục Di Động.

Yanayev vừa xuống máy bay tại sân bay quốc tế Moscow, trở về Điện Kremlin liền nhận được tin thắng trận lớn từ tiền tuyến. Vầng trán nhíu chặt mấy ngày liền cuối cùng cũng giãn ra, lần đầu tiên lộ ra nụ cười, hắn nói với Bộ trưởng Quốc phòng Yazov, người mang tin thắng trận đến: "Đồng chí Yazov, nghe tin này, tôi cảm thấy như mùa đông cuối cùng cũng sắp qua rồi, Chechnya đang đón chào một mùa xuân mới."

Chưa kịp đợi Yazov trả lời, Yanayev lại bổ sung: “Ha ha, nhưng cũng chỉ là đón một mùa xuân ngắn ngủi, sau này Chechnya còn đau đầu nhiều vấn đề lắm. Vấn đề này phải xử lý tốt, nếu không sẽ gieo mầm mống chia rẽ về sau.”

Yazov báo cáo với Tổng bí thư về tình hình gần đây, bao gồm cả vấn đề tham nhũng trong quân đội mà Yanayev quan tâm nhất. Sau khi báo cáo xong, ông trở về văn phòng tiếp tục làm việc. Vừa ngồi xuống chưa đầy vài phút, chuông điện thoại bên cạnh đột nhiên reo, Bộ trưởng Quốc phòng Yazov vừa nhấc điện thoại ngoại tuyến lên nói "alo" thì sắc mặt ông ta lập tức thay đổi.

Với vẻ mặt u ám, Yazov vừa nói "ừ", vừa nghe điện thoại, vừa viết lên giấy, đồng thời khi gác máy, ông đưa mảnh giấy cho trợ lý văn phòng, rồi vội vã đi về phía văn phòng Tổng thống, vừa đi vừa lớn tiếng nói: "Nhanh. Nối máy cho tôi với Giám đốc Cục Kỹ thuật KGB, đồng chí Zhenolarov. Lát nữa sẽ có một cuộc điện thoại gọi đến văn phòng Tổng thống, hãy giúp tôi truy tìm tín hiệu của cuộc gọi đó đến từ đâu!"

Các nhân viên văn phòng đang làm việc ngẩng đầu lên nhìn Bộ trưởng Quốc phòng Yazov đi về phía văn phòng Tổng bí thư, bước chân vội vã sợ chậm một bước, trong lòng đều nghĩ không biết là sự kiện trọng đại gì mà lại khiến Bộ trưởng Quốc phòng lo lắng đến vậy.

Yanayev mệt mỏi vì hành trình dài, vừa định nằm xuống ghế sofa chợp mắt một lát, tiếng gõ cửa gấp gáp đã cắt ngang cơn buồn ngủ của hắn. Hắn đành phải bò dậy khỏi ghế sofa, nói với người đứng ở cửa: “Mời vào.”

Vừa dứt lời, Yazov đã xông vào từ ngoài cửa, ông ta vội vàng nói với Yanayev: “Tôi vừa nhận được cuộc điện thoại từ Kadyrov ở Chechnya, nói là có chuyện quan trọng muốn bàn bạc với Tổng thống Yanayev.”

“Cái gì? Con cáo già đó nhanh như vậy đã không kìm được rồi sao?” Yanayev ngồi dậy từ ghế sofa, chỉnh lại quần áo, rồi hỏi: “Hắn gọi từ khi nào, muốn bàn bạc chuyện gì?”

"Không biết." Yazov lắc đầu. "Hắn chỉ bảo tôi cho hắn số điện thoại liên lạc công khai của anh, nói rằng ba giờ chiều nay sẽ đích thân gọi cho anh, khi đó mong anh nhất định phải có mặt bên điện thoại."

“Vậy anh đã tìm đồng chí Zhenolarov bảo anh ấy mang thiết bị đến chưa?” Yanayev hỏi, Kadyrov sau khi đưa ra tuyên bố cuối cùng thì đã biến mất. Bây giờ không ai biết hắn ở đâu, nếu là hắn đích thân gọi điện đến. Vậy thì có thể xác định được vị trí cụ thể của Kadyrov rồi.

Yanayev không tin Dudayev, cũng không tin Kadyrov. Vì Kadyrov có thể giao dịch với hắn, cũng có thể phản bội Liên Xô. Vì vậy, Yanayev phải nắm chắc thông tin tình báo của cả hai bên để đạt được hiệu quả bất ngờ.

Một Yazov thông minh sao lại không nghĩ đến điều này, ông ta nói với Yanayev: "Tôi đã thông báo cho đồng chí Zhenolarov ngay lập tức, chắc chắn bây giờ đã đến rồi."

Nửa giờ sau, Zhenolarov mang theo một đống thiết bị xuất hiện trong văn phòng của Yanayev. Chúng trông cổ điển như thiết bị giám sát trong những bộ phim cũ, nhưng lại là thiết bị nghe lén tối tân nhất thời đó. Sau vài chục phút loay hoay, đồng chí Zhenolarov tận tụy cuối cùng cũng lắp đặt xong tất cả các thiết bị điện tử, ông nói với Yanayev: "Khi điện thoại gọi đến, chúng ta sẽ có thể theo dõi được Kadyrov gọi từ đâu."

Tiếp theo là thời gian chờ đợi dài đằng đẵng và nhàm chán, chờ Kadyrov gọi đến. Thời gian trôi qua từng giây, từng phút, ngay cả Yanayev cũng tưởng đây là một trò đùa Cá tháng Tư được lên kế hoạch trước, thì tiếng chuông điện thoại im lặng bỗng reo lên.

Yanayev nhấc điện thoại, nói một tiếng "alo".

Ở đầu dây bên kia, một giọng nói xa lạ cất lên một cái tên quen thuộc: “Tổng bí thư Yanayev, tôi là Kadyrov, cựu Tổng tham mưu trưởng phiến quân Chechnya. Rất vui vì ngài đã bận rộn mà vẫn dành thời gian nói chuyện với tôi.”

Yanayev liếc mắt ra hiệu cho Zhenolarov bên cạnh, người sau lập tức bắt tay vào chuẩn bị truy tìm vị trí cuộc gọi của Kadyrov.

“Xin lỗi, đồng chí Kadyrov, trong mắt tôi không có cái gọi là Tổng tham mưu trưởng Chechnya, anh là một công dân Liên Xô, và sẽ luôn là như vậy.” Yanayev nhẹ nhàng vài câu đã che đậy lỗi lầm của Kadyrov, và ám chỉ rằng hắn đang nói chuyện thân thiện với Kadyrov trên cơ sở bình đẳng và hữu nghị.

"Thế thì tốt rồi, Tổng thống Yanayev." Kadyrov nói. "Ồ, phải rồi, đừng nghĩ đến việc để người của KGB các ông tìm ra cuộc gọi này từ đâu. Ngay cả khi các ông truy tìm được địa điểm đó, tôi cũng không ở đó. Vì vậy, chúng ta hãy đi thẳng vào vấn đề chính thôi, thưa Tổng thống."

Yanayev ngây người ra, hắn quay đầu nhìn Yazov và Zhenolarov, hai người sau cũng nhìn hắn với vẻ mặt nghi ngờ, rồi bất lực nhún vai. Yanayev đành phải nắm chặt ống nghe hỏi: “Vấn đề chính? Anh muốn thảo luận vấn đề chính gì với tôi?”

"Tương lai." Kadyrov cuối cùng không nói quanh co nữa, trực tiếp nói thẳng vào vấn đề: "Tương lai của Chechnya, sau khi phiến quân của Dudayev bị tiêu diệt, tôi muốn biết Moscow sẽ đối xử với Chechnya như thế nào? Giống như trước đây thiết lập Thư ký Xô viết ở Chechnya, nhưng ngọn lửa chiến tranh đã bùng lên sẽ không dễ dàng dập tắt như vậy."

“Tôi biết.” Yanayev nhẹ nhàng nói, “Người Chechnya muốn độc lập tự do, tôi có thể cho các người tự do. Nhưng tôi không cho, các người không được cướp, càng không được phản bội Liên Xô. Bất kỳ kẻ phản bội nào vi phạm ý chí của Liên Xô đều sẽ bị trừng phạt, điều này tôi đã nói rồi.”

Kadyrov im lặng một lúc, hắn nói: “Tôi đại diện cho phái Wahhabi Chechnya xin lỗi về những thiệt hại và tai ương do việc chia cắt tổ quốc gây ra, hy vọng tổ quốc có thể chấp nhận chúng tôi trở lại.”

Lời xin lỗi của Kadyrov không được Yanayev chấp nhận, hắn tiếp tục nói: “Bây giờ tôi không cần lời xin lỗi, mà tôi muốn biết nếu lực lượng vũ trang Chechnya tiêu diệt tất cả các phe phái Wahhabi muốn độc lập, vậy thì phái Sufi các người sẽ làm gì để khiến tôi hài lòng? Tự lập quân đội hay chiếm núi làm vua? Còn về vấn đề tôn giáo Hồi giáo, tôi đã nhấn mạnh nhiều lần rằng đảng của chúng ta là đảng vô thần, lập trường về vấn giáo không lùi một bước, cũng không thỏa hiệp. Nếu bất kỳ ai trong các người muốn thành lập một chế độ thần quyền hay một quốc gia mà luật Hồi giáo ngự trị trên thế tục ở khu vực Caucasus, thì phải hỏi quyền lực thực sự ở khu vực này trước đã. Tôi không đồng ý, không ai được phép.”

"Và hiến pháp do chính phủ Liên Xô ban hành là nền tảng của một quốc gia. Những thứ như luật Hồi giáo cai trị đất nước, kẻ nào dám cổ xúy ở khu vực Caucasus, tôi sẽ bắn kẻ đó."

Yanayev đã bày tỏ thái độ của mình, chỉ khi các điều kiện về vấn đề tôn giáo được thống nhất thì mới có thể thảo luận các vấn đề khác, nếu không thì tất cả đều miễn bàn. Yanayev rất rõ bản chất của các giáo phái Hồi giáo đó, anh dám truyền bá giáo lý cực đoan trên địa bàn của tôi, tôi sẽ cho anh một viên đạn mỡ lợn, đưa anh xuống địa ngục.

Kadyrov ở đầu dây bên kia chọn cách im lặng, Yanayev cũng biết những điều kiện này khiến đối phương khó chấp nhận, hắn tiếp tục nói: "Khi nào anh nghĩ kỹ những vấn đề này rồi thì hãy gọi lại cho tôi, hoặc đến Moscow để đàm phán, chúng tôi đều thân thiện chào đón, cứ vậy nhé, anh bảo trọng, đồng chí Kadyrov."

Cuối cùng, như chợt nhớ ra điều gì đó, Yanayev tử tế dặn dò Kadyrov một câu: "Anh đã xé toạc mặt nạ với phái Wahhabi do Dudayev đại diện, hãy cẩn thận bọn chúng sẽ phát động các cuộc tấn công bằng bom. Rốt cuộc, Chechnya trong tương lai vẫn cần một nhà lãnh đạo cứng rắn như anh."

Nghe lời hỏi thăm quan tâm của Yanayev, Kadyrov cuối cùng cũng bật cười, hắn nói: “Mặc dù có một vài bất đồng về chính kiến, nhưng Tổng thống ngài vẫn là một người rất thẳng thắn, là một người bạn đáng để kết giao. Không giống như một số chính trị gia giả dối, ví dụ như Yeltsin đã chết.”

"Ha ha, anh cũng vậy, đồng chí Kadyrov." Yanayev cười nói, "Nếu có thể, Liên Xô sẵn lòng trở thành người bạn trung thành của thế giới Hồi giáo Caucasus."

“Đến khi nào chúng ta đạt được sự đồng thuận, ngài sẽ trở thành bạn của chúng tôi, thưa Tổng thống.”

Mặc dù cuộc đàm phán sơ bộ có chút gập ghềnh, nhưng cuối cùng vẫn kết thúc một cách vui vẻ. Yanayev ngẩng đầu hỏi Zhenolarov: “Việc theo dõi thế nào rồi, đồng chí Zhenolarov. Có biết cuộc gọi này từ đâu đến không?”

“Cuộc điện thoại này đến từ Thổ Nhĩ Kỳ.” Zhenolarov khó xử nói, “Chúng tôi chỉ có thể truy tìm nguồn tín hiệu là khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng tôi không rõ cuộc nói chuyện thực sự diễn ra ở đâu. Những cuộc gọi được chuẩn bị trước như thế này thường đã được dàn xếp, không dễ dàng bị phát hiện tung tích.”

“Hừ, không sao, anh đã cố gắng hết sức rồi. Tôi chỉ tò mò hắn rốt cuộc đã dùng thủ đoạn gì mà ngay cả nhân viên hàng đầu của chúng ta cũng không tìm ra tung tích của hắn.” Mặc dù trong lòng Yanayev có chút thất vọng nhỏ, nhưng việc Kadyrov chịu gọi điện đến cho thấy vấn đề Chechnya vẫn có hy vọng được giải quyết thông qua đối thoại hòa bình.

Hiện tại, điều duy nhất Yanayev cần làm là chờ đợi tin tức chiến thắng khải hoàn của Tướng Rodionov từ tiền tuyến.