Cọng rơm cuối cùng

(Phần một)

Sau cuộc khẩu chiến trên bàn đàm phán, bị áp lực trong nước và việc Liên Xô nắm được điểm yếu, Hoa Kỳ lần đầu tiên phải chấp nhận một cách nhục nhã hầu hết các điều kiện của Liên Xô: trước tiên thanh toán tất cả các chi phí cứu hộ, sau đó ngừng viện trợ vũ khí và quân nhân cho chiến trường Chechnya. Sự kiện Chechnya chỉ là một cái cớ để xuống nước, dù sao lực lượng vũ trang đã mất hết khả năng kháng cự, vậy phương Tây cũng không cần thiết phải tiếp tục khuấy đục nước ở khu vực này, làm vậy sẽ không bù đắp được tổn thất.

Để tuyên truyền hình ảnh tích cực của Liên Xô trên trường quốc tế, theo chỉ thị của Yanaev, tất cả các sĩ quan và binh lính đều được đối xử tốt nhất tại căn cứ hải quân Murmansk, không có sự giam cầm tàn khốc, cũng không có điệp viên KGB tra tấn 24/24, chỉ có thịt bò, cá tầm không ngừng nghỉ và vodka không ngớt.

Một thủy thủ hải quân say xỉn khoác vai một binh sĩ Liên Xô nói: "Tạ ơn Chúa, nếu không phải con tôi còn ở California, tôi thực sự muốn đến đây để tận hưởng cuộc sống, ừm, có một điều không tốt là hơi lạnh, tôi bắt đầu nhớ ánh nắng California rồi."

Binh sĩ Liên Xô trả lời: "Quần chúng không phân biệt giai cấp, đồng chí của tôi. Nếu bạn muốn, Liên Xô chào đón bạn. Người dân Nga sẽ chào đón những người bạn trung thành bằng vodka."

"Ha ha ha ha, tiếng Anh của anh nói hay thật đấy, người lính. Tôi về nhất định phải nói với mọi người rằng Liên Xô là một quốc gia thân thiện, chứ không phải là đế chế tà ác như Mỹ vẫn tuyên truyền. Vì tình hữu nghị muôn năm, cạn ly." Thủy thủ hải quân say xỉn giơ ly lên nói với những thủy thủ khác cũng đang say bí tỉ.

Và viên sĩ quan Liên Xô phụ trách việc đi cùng chỉ đứng một bên, cười lạnh trong lòng nhìn tất cả những điều này, những thủy thủ này chỉ là những con cờ bị lợi dụng, dùng để tuyên truyền hình ảnh tích cực của Liên Xô. Tình hữu nghị giai cấp ư? Đừng đùa nữa đồng chí, trừ khi một ngày nào đó Lục địa Bắc Mỹ tràn ngập cờ đỏ, chúng ta hãy nói chuyện về câu chuyện tình hữu nghị giai cấp.

Trong khi các thủy thủ đang vui vẻ ăn mừng, chỉ có thuyền trưởng Jones của tàu Baton Rouge và Remius ở trong cùng một căn phòng vừa uống rượu vừa nói chuyện, hay nói đúng hơn là đối đầu nhau.

"Tôi thừa nhận về mặt kỹ thuật anh thực sự xuất sắc hơn tôi, thuyền trưởng Remius." Jones giơ một ly rượu, khẽ chạm vào ly của Remius, giữa hai người có một sự đồng điệu. "Tuy nhiên chúng ta luôn là kẻ thù và đối thủ, hơn nữa việc tàu Baton Rouge bị các anh giữ lại sẽ không bị giấu kín quá lâu, trừ khi anh giữ tôi mãi mãi, hoặc để thủy thủ đoàn của chúng tôi biến mất hoàn toàn."

"Chúng tôi chưa bao giờ giữ tàu ngầm của quý quốc. Chúng đã chìm ở vùng biển xảy ra tai nạn." Remius nhấp một ngụm rượu vang đỏ, thản nhiên trả lời: "Đương nhiên chúng tôi cũng sẽ không làm hại các ông đâu, thuyền trưởng Jones. Các ông là khách của Liên Xô, chứ không phải kẻ thù. Những chuyện đau đầu đó cứ để các chính trị gia xử lý đi, yên tâm làm một con cờ, không tốt sao?"

Jones hơi khựng lại, vẻ mặt phẫn uất thoáng qua, rồi nhanh chóng bình tĩnh lại. Anh ta cười nói: "Thuyền trưởng Remius quả là thâm sâu khó lường."

"Đồng cảm, đồng cảm." Remius cũng cười nói.

Vài ngày sau, các sĩ quan Mỹ rời khỏi đất nước đã khiến họ say sưa vài ngày, lên máy bay trở về Mỹ. Họ lưu luyến nhìn đất nước tuyết trắng rơi lần cuối cùng, rồi trở về thế giới tự do.

Gần như ngay lập tức sau khi xuống máy bay. Họ đã được hàng ngàn đèn flash của phóng viên chào đón bên ngoài sân bay, các quan chức chính phủ Mỹ đứng chờ họ, mỉm cười chào đón những người hùng này trở về nhà.

Bush sẽ không để Đảng Dân chủ tiếp tục công kích Đảng Cộng hòa trên báo chí nữa. Chính phủ Bush sau đó đã thay đổi chiến lược, vì đã không thể dập tắt chuyện này, chi bằng hãy tạo dựng hình ảnh những người này thành những anh hùng Mỹ chống lại chế độ chuyên chế tà ác, chuyển sự chú ý sang vấn đề nội bộ của Liên Xô. Dù sao thì chuyện "đánh tráo khái niệm" này Mỹ đâu phải chưa từng làm.

Trong phút chốc, những tin bài mang tính bi thương và kích động như "Người Liên Xô tra tấn binh sĩ của chúng ta bằng những phương pháp tàn độc nhất!", "Những người đó có thể bị đưa vào các trại tập trung Gulag mới", "Hãy kiên cường lên, con trai. Tổ quốc và mẹ không bỏ rơi con!" đã che lấp đi sự bất lực ban đầu của chính phủ Bush trong việc che giấu sự kiện. Quả nhiên sự chú ý của công chúng đã bị những tiêu đề này thu hút. Dần dần quên đi sự lừa dối trước đó của chính phủ.

Đối với chính phủ Mỹ, họ không cần hạn chế dư luận, mà dẫn dắt và kiểm soát dư luận mới là thủ đoạn tuyệt vời của họ. Đúng như một câu nói kinh điển: "Chính trị Mỹ là một nhóm tinh hoa lãnh đạo toàn bộ đàn lợn của đất nước."

Chỉ là mọi thứ đã thay đổi vì một sự cố nhỏ.

Khi một phóng viên của tờ báo ủng hộ Đảng Cộng hòa hỏi một người lính liệu anh ta có bị đối xử vô nhân đạo ở Liên Xô hay không, thủy thủ đó, không để ý đến ánh mắt của thuyền trưởng mình, đã lớn tiếng nói: "Tra tấn ư? Tạ ơn Chúa, đó là khoảng thời gian tuyệt vời nhất trong đời tôi. Vodka ngon tuyệt, thịt bò hảo hạng và cá tầm tươi ngon. Tôi thực sự khuyên các bạn nên đến Liên Xô mà xem, bên kia Thái Bình Dương không phải là một đế chế tà ác đâu."

"Anh nói là anh đã được đối xử tốt, chứ không phải là một anh hùng bị tra tấn như chính phủ chúng ta tuyên truyền sao?" Phóng viên hơi khựng lại. Nhận ra đây là một cơ hội tốt để khai thác tin tức, anh ta vội vàng hỏi tiếp.

Còn gì có giá trị hơn tin tức vạch trần chính phủ lừa dối công chúng chứ?

"Đúng vậy, một thế giới thực sự bình đẳng cho mọi người." Người lính nói càng lúc càng phấn khích, anh ta tiếp tục tiết lộ với phóng viên: "Gì mà không có nhân quyền, đó đều là lời nói một phía của phương Tây. Chúng tôi ở đó được đối xử rất tốt. Họ không hề ngược đãi chúng tôi, chúng tôi sống rất tốt ở Murmansk. Thảo nào mà công nhân của chúng tôi trước đây lại ngưỡng mộ Liên Xô, vì ở đó sẽ không có chuyện thất nghiệp!"

Lời nói này vừa thốt ra, xung quanh bỗng chốc ồn ào, sắc mặt của các quan chức chính phủ Mỹ trở nên vô cùng khó coi, những người đồng đội xung quanh thấy vậy vội vàng chặn trước mặt người lính hải quân lỡ lời, kéo anh ta trở lại hàng ngũ, cảnh báo anh ta đừng nói lung tung. Người lính vô tội xua tay: "Tôi nói đều là sự thật mà."

Hành động này của hải quân càng làm dấy lên sự tò mò của các phóng viên, họ chen lấn xô đẩy để đưa micro về phía người lính, muốn tiếp tục hỏi thêm chi tiết, nhưng đã bị nhân viên chính phủ ngăn cản.

"Họ cần một chút thời gian để đối mặt với công chúng, xin mọi người hãy bình tĩnh một chút." Đối mặt với sự bất mãn của các phóng viên, quan chức chính phủ Mỹ đứng ra giải thích, nhưng lời giải thích của ông ta càng giống như một cái cớ đổ thêm dầu vào lửa. Các phóng viên đều bày tỏ rằng chính phủ đang nói dối và lừa dối họ, người dân Mỹ cần biết sự thật!

Vài ngày sau, tờ báo ủng hộ Đảng Dân chủ lại nhận được những bức ảnh không biết từ đâu gửi đến, các thủy thủ hải quân cùng với binh lính Liên Xô vui vẻ ăn mừng, cười tươi trước ống kính, cảnh tượng hai quân nhân của hai phe đối địch trong hàng chục năm lần đầu tiên bắt tay nhau thân mật, mức độ kinh ngạc không kém gì việc chứng kiến lính Đức và lính Pháp cùng nhau ăn mừng năm mới trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Lời nói dối của chính phủ Bush cũng tự sụp đổ vì sự cố nhỏ này.

Tiếp theo là sự chỉ trích tràn ngập của truyền thông, các tờ báo dân chủ chỉ trích chính phủ Bush che giấu sự thật, âm mưu gây ra khủng hoảng niềm tin, còn những tờ báo vốn trung lập cũng bắt đầu chỉ trích chính phủ Bush không nên lợi dụng binh lính của mình để đạt được những bí mật chính trị không thể tiết lộ.

"Họ là những người lính bình thường, là con trai của ai đó, là cha của đứa trẻ nào đó, không phải là hàng hóa để các ông chính trị gia lợi dụng công chúng! Chúng tôi kịch liệt phản đối hành vi che giấu sự thật của chính phủ!" Tờ New York Daily đã gửi một lời phản đối gay gắt đến chính phủ Bush.

Và lúc này, tỷ lệ ủng hộ của Bush và Đảng Cộng hòa mới thực sự chạm đáy, và những bức ảnh được gửi từ Moscow cũng trở thành cọng rơm cuối cùng làm sụp đổ Đảng Cộng hòa.

Với cuộc bầu cử tổng thống là bia mộ, Moscow đào hố, Đảng Dân chủ lấp, sự hợp tác trong ngoài được lên kế hoạch cẩn thận này đã khiến nỗ lực cuối cùng của Bush để cứu vãn hình ảnh chính phủ trở thành công cốc. Khi tất cả mọi người trong xã hội đang ăn mừng sự trở về của những người lính, chỉ có Bush đang buồn bã trong văn phòng. Tình hình đã rõ ràng, cuộc bầu cử tổng thống bốn tháng sau sẽ hoàn toàn không còn liên quan đến ông.

"Liên Xô đáng chết! Yanaev đáng chết! Tôi sẽ bắt các người phải trả giá!"

Ngày hôm đó, một tiếng gầm giận dữ vang lên từ Nhà Trắng, khiến người ta rùng mình.