Chiến tranh trắng bước

(Phần hai)

Phong tỏa kinh tế và cấm vận vũ khí đối với hầu hết các quốc gia đều có tác dụng, nhưng đối với năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thì chỉ là một tờ giấy không hơn không kém, bởi vì quy tắc là do họ đặt ra, nên những người này muốn chơi thế nào thì chơi.

Giống như Mỹ, một tay bán tên lửa chống tăng cho người Croatia, tay kia lại bán xe tăng hoặc xe chiến đấu bọc thép sắp bị loại bỏ cho binh lính Serbia Bosnia. Phía Liên Xô cũng không ngoại lệ, một mặt cùng Trung Quốc bán tên lửa và tên lửa phòng không kiểu cũ cho quân đội Serbia, một mặt lại đổ một lượng lớn RPG và Kalashnikov giá rẻ cho Croatia. Nhất thời, các lãnh chúa lớn nhỏ ở Bosnia và Herzegovina đều có vũ khí kiểu Mỹ hoặc Liên Xô.

Khối quân sự NATO do Anh, Pháp, Đức đứng đầu đương nhiên sẽ không bỏ qua cơ hội này, nhưng vũ khí Liên Xô do quân đội Serbia cung cấp cũng không phải là đồ bỏ đi, khi máy bay chiến đấu NATO phát động không kích, chúng đã bị tên lửa phòng không đất đối không SAM đã đợi sẵn từ lâu nhắm tới.

Thông tin về đường bay này được CIA vô tình tiết lộ cho các lãnh chúa Serbia Bosnia, sau đó Liên Xô giả vờ không nhìn thấy, bán tên lửa Buk mới nhất cho người Serbia. Đây không phải là tên lửa đất đối không lỗi thời, mà là mẫu đang phục vụ trong quân đội Liên Xô. Cái bẫy lần này do CIA cung cấp thông tin tình báo, Liên Xô cung cấp vũ khí, chỉ chờ máy bay chiến đấu NATO bước vào.

Như thường lệ, máy bay chiến đấu Mirage đang thực hiện nhiệm vụ không kích trên bầu trời lãnh thổ rừng núi Bosnia và Herzegovina. Vừa đến địa điểm chỉ định chưa đầy vài phút, radar trên máy bay đã nhận được tín hiệu bị tên lửa khóa mục tiêu. Bốn quả tên lửa đất đối không Buk không chút thương tiếc bay về phía máy bay chiến đấu. Dù sao thì những tên lửa này đều do Liên Xô cung cấp miễn phí, không dùng thì phí.

Phi công Pháp không có dũng khí chơi trò Pugachev's Cobra như người Nga để tránh tên lửa đất đối không bám sát bằng các động tác chiến thuật cực đoan. Khi tất cả các mồi nhử nhiệt đã dùng hết, phi công cuối cùng tuyệt vọng nhận ra tên lửa ngày càng tiến gần mình, theo nguyên tắc an toàn là trên hết, máy bay là thứ yếu, phi công đã đưa ra quyết định bỏ máy bay.

Đúng lúc chiếc Mirage sắp rơi, ghế phóng đã giúp anh thoát khỏi sự truy đuổi của tử thần. Phi công hạ cánh thành công xuống sâu trong rừng, chờ đợi quân đội NATO giải cứu. Tuy nhiên, người Serbia làm sao có thể bỏ qua cơ hội này. Họ lập tức điều quân bắt giữ phi công này.

Vụ việc máy bay chiến đấu NATO bị bắn rơi trong vùng cấm bay trên bầu trời Bosnia và Herzegovina đã gây chấn động thế giới, phi công nhảy dù sau đó bị lực lượng vũ trang Serbia Bosnia bắt làm tù binh. Lần này, ngay cả các nước Tây Âu cũng ngớ người, họ không thể tin rằng một nhóm quân đội chỉ với những tên lửa kiểu cũ lại có thể bắn rơi máy bay chiến đấu Mirage tiên tiến nhất của NATO, điều này đối với Pháp, không nghi ngờ gì là một cú sốc lớn.

Dường như trước NATO chỉ có hai con đường để lựa chọn, một là quân đội NATO rút khỏi vùng nước đục Bosnia và Herzegovina này, hai là chọn ủng hộ một bên, cho đến khi họ lên bàn đàm phán hoặc bên kia chiến thắng. Còn phía Mỹ thì cho rằng họ không có vấn đề gì, dù sao Nam Tư và lục địa Bắc Mỹ cách nhau một Đại Tây Dương. Còn Liên Xô cũng không muốn đưa ra tuyên bố gì nhiều, dù sao thì im lặng mà phát tài mới là điều hay nhất.

Thế là Pháp vẫn tiến hành tham vấn khẩn cấp với chính phủ Serbia, hy vọng có thể thông qua con đường ngoại giao để đòi lại phi công. Đương nhiên người Serbia Bosnia cũng sẽ không bỏ qua cơ hội làm nhục NATO lần này, chúng sẽ treo những tấm bảng mang tính sỉ nhục phương Tây lên cổ phi công Pháp, và chụp ảnh lại.

"Tôi là chó săn, kẻ hành quyết, tên đồ tể vô liêm sỉ của phương Tây. Tôi xấu hổ vì những tội ác mà Pháp đã gây ra ở Serbia."

Công ước Geneva chỉ nói không được ngược đãi tù binh, chứ không nói không được sỉ nhục tù binh.

Lúc này, chính phủ Pháp không thể giữ thể diện được nữa, vở kịch này cứ tiếp tục như vậy thì làm sao họ có thể xuống đài. Thế là Tổng thống Pháp Mitterrand đã bí mật liên lạc với Milošević, hy vọng thông qua uy tín của vị Tổng thống Serbia này để tướng quân của người Serbia Bosnia thả phi công bị bắt giữ. Nhưng Milošević tỏ vẻ lực bất tòng tâm. Đồng thời cho biết ông nên hỏi lãnh đạo quốc gia Serbia Bosnia có muốn thả phi công của các ông hay không.

Karadžić đưa ra yêu cầu trực tiếp hơn, ông ta không đòi tiền chuộc cũng không đòi cam kết, khi nào chính phủ Pháp rút quân khỏi lãnh thổ Bosnia và Herzegovina thì ông ta sẽ trả phi công cho chính phủ Pháp, nếu không thì mọi chuyện miễn bàn.

"Chúng tôi cần bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Bosnia và Herzegovina, mọi hành vi chia cắt đất nước đều là sự phản bội trắng trợn Tổ quốc. Chúng tôi không thể mất Croatia cũng như các ông không thể mất châu Âu, chẳng lẽ ông muốn thấy khu vực Ardennes lại bị nhượng cho Đức sao?"

"Đó là hai chuyện khác nhau, Tổng thống Karadžić, cuộc chiến mà các ông phát động đã khiến quá nhiều thường dân Bosnia và Herzegovina phải di tản sang Tây Âu..." Mitterrand biện minh.

"Không, đây chính là một chuyện! Yêu cầu của tôi chỉ có bấy nhiêu, những thứ khác miễn bàn. Nếu các ông vẫn cố chấp. Chúng tôi sẽ trục xuất tất cả người tị nạn sang Tây Âu!" Karadžić mạnh bạo cúp điện thoại.

Lúc này, chính phủ Pháp phải đối mặt với tình thế vô cùng khó xử, một mặt là áp lực từ những "Thánh Mẫu" trong nước, yêu cầu chính phủ Pháp sớm giải cứu phi công vô tội, mặt khác là lời cam kết gần như hà khắc của Karadžić đối với Pháp. Nhất thời đẩy Mitterrand vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Đương nhiên có người vui kẻ buồn, Liên Xô nhận được không ít ngoại tệ dự trữ từ Serbia tự nhiên phải đứng về phía Serbia mà nói. Shevardnadze đã đưa ra tuyên bố về vụ tai nạn máy bay phi công Pháp trong chiến tranh Bosnia và Herzegovina, ông cho rằng máy bay chiến đấu Pháp xâm phạm không phận Bosnia và Herzegovina là hành vi phá hoại chủ quyền lãnh thổ của một quốc gia khác, cũng giống như việc xâm lược Algeria và Việt Nam, người Serbia Bosnia đang đấu tranh vì sự thống nhất quốc gia. Đương nhiên, Liên Xô không hề nhắc đến kết quả của phi công bị bắt giữ.

Dư luận trong nước chỉ trích dữ dội và cộng đồng quốc tế châm biếm gay gắt. Chính phủ Pháp trong khoảnh khắc đó cảm thấy như bị cô lập, ngay cả Mỹ, vốn thường đứng về phía châu Âu, lúc này cũng giả vờ điếc làm ngơ, hoàn toàn không để ý đến tình cảnh khó khăn của NATO. Dưới áp lực, Mitterrand đành tuyên bố giảm bớt các cuộc tấn công quân sự vào người Serbia Bosnia, hy vọng có thể thông qua biện pháp thỏa hiệp này để xoa dịu mối quan hệ giữa hai bên.

Đối mặt với đồng minh khó đắc tội và kẻ thù nắm thóp, Mitterrand cho biết ông không muốn cuối cùng bị lật đổ vì dư luận trong nước như Tổng thống Bush. Và lúc này, Mitterrand cũng bắt đầu ghen tị với các nhà lãnh đạo Liên Xô có thể nắm chặt quyền lực, sẽ không bị lật đổ vì lý do dư luận trong nước.

Tuy nhiên, lúc này giới lãnh đạo Liên Xô cũng đang ấp ủ một cuộc cải cách lớn. Bề ngoài Liên Xô có vẻ yên bình nhưng thực chất lại ẩn chứa sóng ngầm. Yanaev muốn nắm bắt cơ hội cuối cùng của Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba, thực hiện hiện đại hóa toàn bộ quân đội Liên Xô và tin học hóa công nghệ.

Vào một ngày yên bình, một kế hoạch cải cách toàn diện được đặt trên bàn của Yanaev.