Lựa chọn kép

Thứ bảy

Cuối cùng, thỏa thuận đạt được giữa Liên Xô và Mỹ là Liên Xô sẽ ngừng viện trợ cho chính phủ Gaddafi, và chuyển sang hỗ trợ các phe đối lập tiềm năng ở Libya. Trong khi đó, Mỹ sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi bên ngoài cho sự hỗn loạn ở Libya. Có thể nói, lần này việc đối phó với Libya là một hành động phối hợp giữa Mỹ và Liên Xô.

Để đổi lại, Tổng thống Mario đồng ý thu hẹp khu vực cấm bay đã được thiết lập trong Chiến dịch Southern Watch, và không còn nhắm vào các tên lửa phòng không mặt đất của Saddam, cũng như các cơ sở hạt nhân và căn cứ tên lửa. Trước đây, những vũ khí mặt đất gây ra mối đe dọa thực chất cho liên quân là mục tiêu tấn công chuyên biệt của máy bay chiến đấu Mỹ.

Yanaev cũng không mong Iraq thực sự khuất phục mình. Ít nhất là cho đến khi tham vọng thống nhất thế giới Trung Đông của Saddam chấm dứt, ông ta sẽ không bỏ cuộc. Bởi vì ông biết rằng nếu Liên Xô lôi kéo Iraq, thì Saddam có hai lựa chọn. Một là thực sự trở thành chó săn của Liên Xô, tuyệt đối tuân lệnh. Hai là ngoài mặt vâng lời nhưng ngấm ngầm chống đối, tiếp tục gây xích mích và xung đột với lực lượng liên quân NATO. Và kết quả không ngoài dự đoán là một phiên bản tương tự cuộc xâm lược Iraq năm 2003 của Mỹ.

Cố vấn An ninh Quốc gia của Tổng thống Mỹ, Anthony Lake, bày tỏ với Tổng thống Mario rằng mối quan hệ giữa Iraq và Liên Xô hiện đang ở trong một trạng thái vô cùng nguy hiểm: "Một chế độ cực đoan nhất thế giới, và một kẻ cuồng chiến, bạo chúa lớn ở Trung Đông. Hai kẻ này cấu kết với nhau, không có gì tệ hơn thế ngoài ngày tận thế. Thưa Tổng thống, có thể nói ông đã đưa ra quyết định sai lầm trong cuộc đàm phán với Liên Xô."

"Tại sao lại nói như vậy, Iraq chẳng qua chỉ là con cừu non bất lực mà thôi. Chỉ cần liên quân sẵn lòng, dao mổ của chúng ta bất cứ lúc nào cũng có thể rạch một vết dao sâu đến tận xương trên đất Iraq để liên tục rỉ máu." Mario cho rằng những gì Anthony nói chỉ là lời nói cường điệu, và không để tâm.

Thấy Tổng thống Mỹ thờ ơ với Iraq như vậy, ông có chút lo lắng. Sự tự mãn do chiến tranh vùng Vịnh mang lại cho giới tinh hoa Washington là một mối họa ẩn giấu. Họ cho rằng chiến tranh điện tử phát triển của Mỹ sẽ tái thiết lập vị thế bá chủ của Mỹ trên thế giới. Với câu trả lời khoác lác của một nghị sĩ nào đó: "Thực tế chứng minh dòng thép của Liên Xô đã là sản phẩm lỗi thời, chúng ta có vũ khí công nghệ tiên tiến hơn để đối phó với sự xung phong của cụm xe tăng. Những mối đe dọa đó đã không còn nữa."

Mặc dù bài phát biểu này có dấu hiệu phóng đại, nhưng nó cũng phản ánh tâm lý hiện tại của Mỹ với sự tự mãn và tự đại lên đến cực điểm: "Thiên thu vạn đại, duy ngã độc tôn". Và Cố vấn An ninh Quốc gia Anthony Lake muốn ngăn chặn cảm xúc này tiếp tục lan rộng trong giới lãnh đạo chính phủ.

"Liên Xô đã cấu kết với lực lượng chống Mỹ Khamenei trong nội bộ Iran. Hơn nữa, làn sóng chống Mỹ và chống chủ nghĩa tự do trong nội bộ Iran đã lấn át những tiếng nói hòa giải quan hệ với phương Tây trước đây." Anthony Lake giận dữ chỉ trích sai lầm của CIA trong vấn đề Iran, "Rõ ràng một lũ ngu ngốc lãnh đạo CIA không hiểu cách lôi kéo các đồng minh tiềm năng để đối phó với kẻ thù của chúng ta, chúng đã biến những đồng minh này thành kẻ thù một cách sống sượng."

"Iran chúng ta đã không thể trông cậy được nữa, hy vọng duy nhất là nuôi dưỡng tiếng nói đối lập trong nội bộ Iraq. Trực tiếp phái quân tấn công Iraq phải trả giá quá lớn."

"Xin thứ lỗi. Ngài Anthony. Ông nghĩ trong Chiến tranh vùng Vịnh, lực lượng vũ trang Mỹ đã sử dụng so với việc nuôi dưỡng một đặc vụ để gây ra nội loạn, ai tốn kém chi phí hơn?" Tổng thống Mario hỏi ý kiến của ông.

"Đương nhiên là lực lượng vũ trang Mỹ tốn kém hơn nhiều." Cố vấn Anthony không chút do dự trả lời, ông chỉ hơi không hiểu tại sao Tổng thống Mario lại đột nhiên hỏi câu hỏi này.

"Vậy còn tính kịp thời thì sao? Ông có từng xem xét vấn đề này chưa, quân đội của chúng ta có thể đánh bại lực lượng lục quân của Saddam trong vòng ba tuần. Còn nuôi dưỡng một đặc vụ thì là hành vi lâu dài, chưa chắc đã hiệu quả." Mario phê bình sự phiến diện trong cách suy nghĩ của Anthony, đương nhiên để giữ thể diện cho vị cố vấn an ninh quốc gia này, Mario cố gắng nói một cách uyển chuyển hơn.

"Đương nhiên, CIA cũng không loại trừ việc thực hiện các biện pháp hành động trong nội bộ quân đội Saddam." Tổng thống Mario giải thích, "Nếu chúng ta có thể giải quyết tranh chấp bằng một viên đạn, đó là kết quả tốt nhất."

"Nếu Iraq sẵn lòng xuống nước, thì chúng ta cũng sẽ không ngay lập tức sử dụng các biện pháp quân sự."

Mỹ xâm lược Iraq cũng là điều Yanaev muốn thấy. Khi họ chuyển tầm nhìn chiến lược của mình sang Trung Đông, những người Mỹ tự mãn sẽ phải trả giá cho sai lầm của mình.

Đây là kế hoạch "lựa chọn kép" do Yanaev đưa ra, bất kể Saddam chọn con đường nào. Tình hình sẽ phát triển theo hướng Liên Xô muốn thấy, Yanaev chính là muốn thấy kết quả như vậy.

"Giả sử người Mỹ không muốn tự mình giao chiến, mà muốn một cuộc chiến tranh ủy nhiệm thì sao?" Bộ trưởng Quốc phòng Yazov cũng từng cân nhắc vấn đề này, Mỹ có khá nhiều đồng minh ở Trung Đông, thế giới Ả Rập Xê Út gần như là chó giữ nhà trung thành không hai của Mỹ.

"Thế giới Ả Rập Xê Út cũng phải dưới sự lãnh đạo của Mỹ thì mới thể hiện được sức chiến đấu của mình, ông cứ thử để Ả Rập Xê Út một mình đối phó với Iraq xem, e rằng còn chưa chính thức giao chiến với quân đội Iraq, những binh lính được trang bị xe tăng chiến đấu chủ lực M1A1 cũng sẽ bỏ chạy vì đủ loại lý do. Những tín đồ Hồi giáo này ngoài việc tự sát bằng bom thì không có chút ưu thế nào. Họ chẳng qua chỉ là những thường dân vũ trang dùng RPG, AK-47 để đánh một cuộc chiến tranh cường độ thấp mà thôi."

Yanaev rất rõ Ả Rập Xê Út là loại gì, một đội quân có thể liên tục chiến đấu mà liên tục thất bại trước các chiến binh Yemen, ông ta không hy vọng Mỹ dám yên tâm dùng một đồng minh như vậy để đối phó với những con chó giữ nhà được Liên Xô hỗ trợ, được vũ trang đến tận răng: Iran và Iraq.

"Trừ khi người Mỹ có thể hỗ trợ Iran, như vậy họ mới có khả năng lật ngược tình thế. Nhưng Iran hiện là quốc gia có tâm lý chống Mỹ cao nhất. Sau sự kiện đối đầu ở Biển Ả Rập, Iran đã rõ ràng nghiêng về phía Liên Xô, có thể nói Mỹ đã không còn tìm được một đặc vụ nào đủ năng lực để đối phó với Iran và Iraq."

"Vì vậy, trừ khi Mỹ đích thân phái quân tấn công Iraq, nếu không Saddam chắc chắn sẽ trở thành một nỗi đau đầu trong lợi ích của Mỹ ở Trung Đông. Và những lợi ích mà Mỹ đã nếm trải trong Chiến tranh vùng Vịnh cũng sẽ khiến họ chọn cách làm đơn giản và thô bạo này."

Yanaev phân tích rất mạch lạc, cuối cùng ông nói với Yazov: "Vì vậy, nếu sau này Mỹ thực sự muốn ra tay với Iraq, chắc chắn sẽ phái quân đích thân ra trận, chứ không phải bằng cách nuôi dưỡng các đặc vụ."