Được thôi, đúng là Anh Quốc

Đệ ngũ canh

Nếu nói có hai thủ phạm chính cản trở sự thống nhất châu Âu, thì đó chắc chắn là Liên Xô với hình thái chính trị hoàn toàn khác biệt so với Tây Âu, và Anh Quốc, kẻ đã đóng vai trò phá rối châu Âu suốt hơn năm trăm năm. Từng có một bức biếm họa châm biếm mục tiêu ngoại giao của Anh, tuyên bố rằng mục đích tạo ra sự chia rẽ ở châu Âu của họ chưa bao giờ lung lay.

"Liên minh với Hà Lan trừng phạt Tây Ban Nha, liên minh với Pháp và Ý trừng phạt Đức, liên minh với Pháp trừng phạt Đức và Ý. Liên minh với Đức để kiềm chế Pháp, từ bên trong khuấy tung châu Âu thành một nồi cháo, kích động Đức chống lại Pháp, kích động Pháp chống lại Ý, kích động Ý chống lại Hà Lan. Tốt lắm, thời kỳ vinh quang của chúng ta lại trở lại rồi. Nhưng tất cả chúng ta đều trung thành với ý tưởng Đại Âu Châu, Thủ tướng."

John Major muốn lợi dụng người dân để tạo động lực cho kế hoạch của mình. Đầu tiên, ông ta bắt đầu gây khó khăn về vấn đề người tị nạn, cho rằng việc EU chủ trương tiếp nhận người tị nạn là một quyết định sai lầm. Anh sẽ không tiếp nhận người tị nạn nữa, và hy vọng tất cả những người tị nạn này sẽ quay về nhà của họ. Nếu EU không chấp nhận đề xuất của Anh, thì Anh sẽ rời khỏi EU trước, để Pháp và Đức tự chơi trò chơi thống nhất châu Âu.

Thủ tướng Major trình bày quan điểm chính trị của mình đã nhận được sự đồng tình của không ít người dân, họ cũng rơi vào ngộ nhận, cho rằng tình hình châu Âu hiện tại là do việc tiếp nhận người tị nạn gây ra, chỉ cần đuổi họ đi, kinh tế Anh sẽ hoàn toàn phục hồi. Những người cực đoan hơn còn cho rằng chỉ cần rời EU, Anh sẽ có thể phát triển độc lập tự chủ. Thực tế, có lẽ đa số người dân thậm chí còn không rõ EU là gì.

Rõ ràng là phát biểu của Thủ tướng Major đã không được các nhà lãnh đạo châu Âu khác coi trọng. Thủ tướng Đức Kohl cho rằng hành động của Anh là trẻ con, cố gắng dùng cách này để đe dọa EU là ngu ngốc, bởi vì tất cả các quốc gia thành viên EU đều bình đẳng, sẽ không vì Anh mà sửa đổi các quy định pháp luật liên quan.

"Chúng tôi kêu gọi chính phủ Anh sớm đi đúng đường, áp dụng các biện pháp đàm phán đáng tin cậy, thay vì cố gắng đạt được mục đích bất chính thông qua các thủ đoạn đe dọa." Kohl đã trao đổi ý kiến riêng với Chirac, đối phương cũng cho rằng Thủ tướng Major chỉ đang phô trương thanh thế, chứ không thực sự muốn độc lập khỏi EU.

"Tôi cho rằng Anh chẳng qua là ghen tị với thu nhập hàng năm của chúng ta mà thôi, cộng thêm các vấn đề kinh tế gần đây nên mới dùng cách đe dọa để đạt được mục đích."

Việc Kohl và Juppé ngồi cùng một bàn tròn để thảo luận vấn đề vốn dĩ đã là một điều kỳ diệu, huống hồ gần đây còn xảy ra những sự kiện không mấy vui vẻ ở Libya gây xôn xao dư luận. Giờ đây, hai người có thể bình tĩnh ngồi lại bàn bạc vấn đề của Anh, phần lớn là nhờ sự kiềm chế và bình tĩnh của Juppé.

Kohl nhấp một ngụm cà phê nhỏ, rồi đặt nó xuống bàn. Ông nói với Juppé đối diện, "Nhưng tình hình hiện tại có chút khó xử. Là hai quốc gia khởi xướng lớn của EU, lại không biết có nên chấp nhận yêu cầu của Anh hay không, chậc chậc chậc, Thủ tướng John Major đã đặt cho chúng ta một bài toán khó."

Chưa kịp để Juppé trả lời, Kohl đã nói tiếp, "Nếu chúng ta chấp nhận yêu cầu của John, điều này có nghĩa là sau này các quốc gia EU đều có thể lấy điều này để đe dọa chúng ta sửa đổi các quy định liên quan. Nếu mở tiền lệ này, e rằng các cuộc đàm phán thương mại sau này sẽ không mấy yên bình."

Juppé tựa lưng vào ghế sofa, lặng lẽ lắng nghe Thủ tướng Kohl trình bày các ý kiến liên quan. Ông từ đầu đến cuối vẫn giữ vẻ mặt bình thản, như thể vấn đề khó khăn trước mặt đối với vị Thủ tướng Pháp này chẳng qua chỉ là một chủ đề không quan trọng.

"Nếu chúng ta không chấp nhận yêu cầu của Anh, một khi Anh rút khỏi EU, chắc chắn cũng sẽ gây ra sự bất mãn của Hà Lan, từ đó dẫn đến một làn sóng rời bỏ, giống như Liên Xô năm 1991. Huống hồ, khi đó Liên Xô vẫn còn quyền kiểm soát các nước cộng hòa, còn chúng ta, ngoài chính sách liên minh kinh tế, chẳng có gì khác cả."

Kohl xoa thái dương, bài toán lựa chọn trước mắt còn rắc rối hơn cả Hamlet. Một khi Anh rời khỏi EU, điều đó có nghĩa là các hành động hội nhập bắt đầu từ những năm 50, 60 của thế kỷ trước chính thức tuyên bố thất bại. Mặc dù nhiều người lạc quan cho rằng Anh sẽ không rời EU, nhưng đối với tình hình hiện tại, Kohl cảm thấy không mấy lạc quan.

"Chúng ta nên làm gì?" Kohl ngẩng đầu, ném bài toán thế kỷ này cho Juppé. Mỗi hành động của họ sẽ ảnh hưởng đến tương lai của một tổ chức khu vực, vì vậy Pháp và Đức mới gạt bỏ mọi hiềm khích để ngồi lại cùng nhau thảo luận vấn đề.

"Chúng tôi từ chối yêu cầu của Anh, không ai có thể phá vỡ các quy tắc do EU thiết lập, ngay cả chính người Pháp cũng không ngoại lệ." Sự kiên trì của Juppé có lý do, một khi tiền lệ này được mở ra, chắc chắn sẽ gây ra ảnh hưởng xấu. Thứ hai, ông cá rằng Anh chỉ đang mượn cớ để tạo thế, chứ không thực sự muốn độc lập khỏi EU, bởi vì rủi ro tổn thất quá lớn, Major sẽ không mạo hiểm. Lý do quan trọng nhất là những mâu thuẫn giữa Pháp và Anh ở Libya đã khiến Juppé đưa ra quyết định táo bạo này.

"Nhưng nhỡ đâu Anh thực sự rút khỏi thì sao?" Kohl vẫn còn chút lo lắng, ông luôn cho rằng Anh có quá nhiều biến số, mọi điều họ suy nghĩ đều không theo kịp sự thay đổi của tình hình.

"Trong khi từ chối, chúng ta cũng nới lỏng một số hạn chế phù hợp, để người Anh nghĩ rằng chúng ta đã nhượng bộ. Ví dụ, đối với các cơ sở dầu mỏ ở Libya, chúng ta thừa nhận phần mà Anh có tranh chấp liên quan." Thủ tướng Juppé không phải nói bừa, tranh chấp mỏ dầu giữa Đức và Anh lớn hơn nhiều so với giữa Pháp và Anh, người chịu thiệt hại lớn hơn vẫn là Đức mà thôi.

"Đúng là một con cáo già." Kohl thầm mắng một tiếng, ông ta nhìn thấu trò bịp bợm của người Pháp ngay lập tức, thẳng thừng từ chối đề nghị này.

"Điều này không tốt lắm, tôi nghĩ vẫn còn giải pháp tốt hơn. Dầu mỏ là lợi ích cố hữu của Đức, chúng tôi sẽ không hy sinh lợi ích của mình để giúp người Anh, tuyệt đối không."

Kohl trả lời dứt khoát, không một chút do dự.

"Lão cáo già." Juppé cũng thầm mắng. Nhưng ngay sau đó cả hai đều chìm vào suy tư, rõ ràng không ai chịu nhượng bộ lợi ích của mình để thỏa mãn lòng tham của Anh.

"Tôi nghĩ sẽ có giải pháp tốt hơn, Thủ tướng Juppé. Đến lúc đó tôi nghĩ ba nước Anh, Pháp, Đức sẽ tập hợp lại để thảo luận vấn đề này."

Thấy có kéo dài cũng vô ích, Kohl đứng dậy chào tạm biệt và rời đi, Juppé cũng không ngăn cản, để ông ta đi.

Cuộc thảo luận đầu tiên giữa hai bên cứ thế kết thúc mà không đi đến đâu. Kéo dài và nhân nhượng là cách tốt nhất để vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Ngay khi Pháp và Đức đang tìm mọi cách đổ trách nhiệm cho nhau, Liên Xô, nhìn thấy cơ hội, đã nhân lúc mâu thuẫn nội bộ EU nổi cộm để can thiệp.

Nếu Anh là kẻ phá rối ở châu Âu lục địa, thì Liên Xô chính là máy ly tâm phá hoại sự gắn kết nội bộ của EU.