Khủng hoảng Bắc Băng Dương

Bộ trưởng Quốc phòng vừa chìm vào giấc ngủ đã bị một cuộc điện thoại đánh thức và không còn buồn ngủ nữa. Cuộc gọi từ Lầu Năm Góc thông báo cho Dick Cheney rằng một tàu ngầm hạt nhân lớp Los Angeles đã mất tích ở vùng biển Bắc Băng Dương của Liên Xô vài giờ trước đó và hiện vẫn chưa rõ tung tích. Nhận ra điều không lành, ông lập tức đứng dậy và đến trụ sở Lầu Năm Góc, nghĩ thầm rằng lại sắp có một làn sóng ngoại giao gây chấn động toàn thế giới.

Cùng thức dậy khỏi giường còn có Tổng thống Mỹ Bush và Đô đốc Frank Kelso, Tổng Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ. Chính phủ Mỹ không chỉ lo lắng cho số phận của toàn bộ sĩ quan và thủy thủ trên tàu ngầm Mỹ, mà họ còn lo lắng hơn về những hành động trả đũa điên rồ mà người Liên Xô, những người có tư duy và khả năng hiểu biết không còn ở cùng một trình độ, sẽ làm.

Trong phòng chỉ huy tác chiến của Lầu Năm Góc, Dick Cheney, người đầu tiên nhận được tin tức, đã cho mọi người nghe một đoạn ghi âm. Đây là tin nhắn cuối cùng mà Thuyền trưởng Jones của tàu Baton Rouge gửi về sở chỉ huy. Giọng điệu của Thuyền trưởng Jones trong đoạn ghi âm nghe có vẻ hoảng hốt và bối rối.

"Tàu ngầm của chúng ta bị Liên Xô đâm, trời ơi, là Ivan điên, đám Liên Xô chết tiệt này. Sở chỉ huy, thân tàu bị hư hại, nhắc lại, thân tàu bị hư hại, sở chỉ huy, Baton Rouge chuẩn bị bỏ tàu, tọa độ đã gửi cho các bạn rồi. Chúng tôi đợi cứu hộ tại chỗ, nhắc lại chúng tôi đợi cứu hộ tại chỗ."

Tiếp theo là một loạt tiếng sột soạt. Sau khi đoạn ghi âm ngắn kết thúc, Bush, vẫn còn ngái ngủ, hỏi, "Có ai có thể cho tôi biết Ivan điên trong đoạn ghi âm nghĩa là gì không?"

"Đó là chiến thuật tàu ngầm dưới nước mà người Liên Xô thường sử dụng," Đô đốc Frank Kelso, Tổng Tham mưu trưởng Hải quân, trả lời. "Họ sẽ sử dụng tàu ngầm quay đầu gấp để dò các góc chết của sonar, tuy nhiên hành động chiến thuật này rất nguy hiểm. Nếu thực sự có các tàu ngầm khác bám theo phía sau. Thì hai tàu ngầm rất có thể sẽ va chạm. Và sau đó là chìm xuống đáy biển."

"Ý của anh là một trong những tàu ngầm hạt nhân của chúng ta đã chìm ở vùng biển Liên Xô? Và các binh sĩ trên tàu ngầm hiện vẫn chưa rõ tung tích?" Bush đỡ trán, nói yếu ớt.

Kelso hơi ngượng ngùng gãi mũi. Hoạt động gián điệp như vậy vốn không phải là chuyện vẻ vang để đưa ra bàn luận công khai, nhưng ông vẫn thành thật trả lời, "Vâng, thưa Tổng thống. Tôi nghĩ việc cấp bách bây giờ là đàm phán với Liên Xô, dẫn độ binh sĩ của chúng ta về, như vậy mới có thể làm rõ chuyện gì đã xảy ra."

Những gì Kelso nói không phải là không có lý. Phía Mỹ hiện tại hoàn toàn không biết gì về sự kiện xảy ra ở vùng biển Liên Xô, rơi vào một điểm mù thông tin trống rỗng. Trong khi đó, Liên Xô lại nắm giữ quyền biết tuyệt đối trong vùng biển của mình, có nghĩa là ngay từ đầu đây không phải là một cuộc đối thoại và giao lưu bình đẳng giữa hai nước, mà là một sự đổ lỗi đơn phương từ phía Liên Xô.

"Chúng ta hãy giả định tàu Baton Rouge chìm ở vùng biển Bắc Băng Dương của Liên Xô, giả định toàn bộ thủy thủ đoàn trên tàu ngầm đã được Hải quân Liên Xô cứu, điều duy nhất cần làm bây giờ là đàm phán với Liên Xô để đưa binh sĩ của chúng ta trở về. Sau đó mới thảo luận về con tàu ngầm đó. Baton Rouge là tàu ngầm hạt nhân của nước ta, trong đó có nhiều công nghệ mật mà người Liên Xô đã thèm muốn từ lâu, tuyệt đối không thể để họ có được! Hơn nữa, Liên Xô muốn hiểu rõ bí mật của tàu ngầm hạt nhân lớp Los Angeles ít nhất phải mất khoảng ba tháng, ba tháng là đủ để chúng ta không ngừng gây áp lực ngoại giao. Để tàu ngầm hạt nhân được trục vớt trả lại cho chúng ta."

"Tôi sẽ liên hệ với Tổng thống Yanaev qua đường dây nóng trước, xem thái độ của Điện Kremlin như thế nào. Tôi hy vọng có thể giải quyết vấn đề này một cách hòa bình." Bush thở dài. Rốt cuộc, tàu ngầm hạt nhân và toàn bộ thủy thủ đoàn của ông vẫn nằm trong tay chính phủ Liên Xô, vạn nhất thái độ ép quá chặt mà Liên Xô làm ra chuyện gì ngu ngốc, thì Bush sẽ phải từ chức dưới sự phản đối phẫn nộ của người dân trong nước.

Ngoài Nhà Trắng, Yanaev ở Điện Kremlin cũng không rảnh rỗi. Sau khi nghe tin tàu ngầm hạt nhân của Mỹ bị tàu ngầm lớp Sierra của Hải quân Liên Xô đâm chìm qua điện thoại, phản ứng đầu tiên của Yanaev là theo bản năng hét lên, "Các chàng trai hải quân đã làm rất tốt."

Tất nhiên, hả hê thì hả hê, nhưng công việc hậu quả lại là một chuyện khác. Việc Hải quân Mỹ xâm nhập vùng biển Bắc Băng Dương là một điều rất đáng xấu hổ, Yanaev quyết định cho những kẻ ngạo mạn này một bài học. Nếu không, chú Sam sẽ thực sự nghĩ rằng năm đại dương trên thế giới đều là sân sau của họ, muốn đến thì đến, muốn đi thì đi, không cần mua vé vào cửa.

Ông triệu tập Bộ trưởng Quốc phòng Yazov, Tổng Tham mưu trưởng Lobov, và Bộ trưởng Quan hệ Đối ngoại Eduard Shevardnadze đến phòng họp để cùng bàn bạc về vấn đề này. Ai cũng nhận thấy một sự kiện quan trọng như vậy mà Yanaev lại không triệu tập Nguyên soái Chernavin, Tổng Tư lệnh Hải quân, hàm ý ẩn chứa đằng sau đáng để suy ngẫm kỹ lưỡng.

"Đồng chí Shevardnadze, khi Đại sứ Mỹ tại Liên Xô đàm phán với đồng chí, hãy nhớ lái sang chuyện khác, đặc biệt là khi nhắc đến vấn đề tàu ngầm, đồng chí chỉ có thể dùng cách nói không biết, chưa nắm rõ để bao biện, hiểu không?" Yanaev nói.

Sau vụ va chạm, tàu khu trục của Hải quân Liên Xô đã cứu các binh sĩ Mỹ bị lạnh cóng môi tím tái trong nước biển Bắc Băng Dương, sau đó kéo tàu ngầm lớp Los Angeles về cảng để tháo dỡ.

Để làm được điều này, Hạm đội Bắc Hải còn đặc biệt tổ chức một màn trình diễn trước các sĩ quan và binh sĩ, các tàu khu trục còn lại cố ý hướng nòng pháo về phía tàu ngầm lớp Los Angeles, làm động tác như muốn phá hủy nó. Còn bây giờ, con tàu ngầm này đang bị tháo rời một cách mạnh mẽ trong xưởng tàu, các chuyên gia tàu ngầm cẩn thận kiểm tra từng chi tiết, không ngừng tiếp thu công nghệ và bí mật của người Mỹ.

"Cái này tôi hiểu, chỉ là tôi phải kéo dài họ bao lâu? Một tuần hay một tháng?" Bộ trưởng Ngoại giao Shevardnadze hỏi. Đây mới là vấn đề ông quan tâm nhất, đến lúc đó ngày nào cũng cãi vã với đại sứ cũng là một chuyện rất đau đầu.

Yanaev nói, "Dù sao thì đồng chí cũng chỉ đóng vai trò người truyền tin, còn cụ thể khi nào thì đợi người của hải quân họ tìm hiểu kỹ công nghệ và bí mật rồi nói. Đồng chí Lobov."

"Được rồi," Shevardnadze xoa thái dương, nói với vẻ bất lực.

"Có mặt, Tổng Bí thư." Lobov nói với vẻ mặt nghiêm túc. Ông là một tướng lĩnh được Gorbachev đích thân đề bạt, nhưng cũng là một trong số ít người vẫn giữ chức vụ cao sau sự kiện 19 tháng 8. Yanaev đã từng nói với ông rằng chỉ cần tận tụy làm việc thì ông sẽ không làm khó Lobov, đến nỗi Lobov ngược lại trở thành một trong những con chó canh cửa trung thành nhất bên cạnh Yanaev.

"Đồng chí biết tại sao tôi giao toàn quyền xử lý việc này cho đồng chí, tôi không muốn phía hải quân can thiệp vào chuyện này." Yanaev nhắc nhở Lobov, "Vì vậy tôi cũng hy vọng xưởng tàu bên đó có thể đẩy nhanh tiến độ, sớm nắm rõ bí mật bên trong tàu ngầm của Mỹ, đồng chí hiểu không?"

"Rõ, chúng tôi nhất định sẽ không phụ lòng mong mỏi của Tổng Bí thư." Lobov nói với giọng kiên định.

"Còn một việc nữa cần báo cáo với Tổng Bí thư Yanaev." Bộ trưởng Quốc phòng Yazov trả lời, "Thông tin tôi moi được từ các thủy thủ tàu Baton Rouge trước đó, họ cuối cùng đã báo cáo cho Mỹ là tàu bị hư hại, bỏ tàu thoát hiểm. Tức là thông tin truyền đến Washington là tàu ngầm của họ đã chìm. Tôi nghĩ chúng ta có thể lợi dụng điểm này."

"Ý của anh là cố tình lừa người Mỹ rằng tàu ngầm hạt nhân của họ đã chìm ở vùng biển Bắc Băng Dương, chúng ta cần tiến hành trục vớt trong vài tháng? Và trong thời gian đó chúng ta có thể thoải mái tìm hiểu bí mật của tàu ngầm Baton Rouge?" Yanaev đột nhiên hứng thú.

"Đúng vậy, còn về các sĩ quan và binh lính, chúng ta có thể lấy lý do thủ tục rườm rà để giam giữ họ vài tháng, dù sao thì Liên Xô chúng ta trong miệng các người là một chế độ quan liêu cồng kềnh, mà đã là quan liêu thì muốn thả người đương nhiên không đơn giản như vậy."

Ý tưởng thật vô liêm sỉ, nhưng tôi rất thích. Những con cáo già xảo quyệt này khi đã vô liêm sỉ thì ngay cả bom Sa hoàng cũng không thể xuyên thủng được lớp da mặt của chúng. Yanaev gần như muốn giơ ngón tay cái lên với Yazov, nhưng vì hình ảnh của một nhà lãnh đạo tối cao nên ông đành kìm lại.

Sau cuộc họp, Yanaev trở lại văn phòng của mình. Ông vừa ngồi xuống không lâu thì đường dây nóng tổng thống trên bàn đã reo. Đường dây nóng liên lạc với văn phòng Tổng thống Nhà Trắng này khi reo lên chắc chắn sẽ không có chuyện gì tốt lành. Nhưng Yanaev vẫn phải nhấc điện thoại lên và nói "alo".

"Chào đồng chí Yanaev, tôi là Tổng thống Mỹ Bush." Người ở đầu dây bên kia nói tiếng Nga với giọng điệu hơi khiêm nhường.