Đám mây chiến tranh Bosnia (Phần cuối)

(Phần hai đã xong)

Muốn mang một lô quân nhu đáng chú ý như vậy từ Ukraine đi qua Hungary hoặc Romania thì có chút khó khăn, nhưng giống như câu nói nổi tiếng của Viktor, không có quan chức chính phủ nào là không thể mua được bằng lợi ích, nếu có, điều đó chỉ cho thấy con bài của bạn chưa đủ cao. Sau khi đưa một khoản tiền lớn cho các chỉ huy quân đội đóng quân ở biên giới, Viktor đã thuận lợi đi qua Romania.

Trước khi rời đi, vị quan chức từng là cán bộ cộng sản giờ đã trở thành tướng quân còn vỗ vai Viktor, nói rằng sau này có việc gì ở Romania cứ tìm ông ta, nhất định sẽ giúp giải quyết. Về điều này, Viktor chỉ mỉm cười, không nói thêm lời nào, bởi vì có những lời chỉ có thể giữ trong lòng mà không thể nói ra, việc buôn bán vũ khí đòi hỏi sự khéo léo trong quan hệ, nếu bạn có thể xưng huynh gọi đệ với lãnh đạo một nước nhỏ, xin chúc mừng bạn đã trở thành một thương nhân vũ khí quốc tế xuất sắc.

Đoàn xe rầm rộ vượt qua biên giới Romania, tiến vào Serbia. Bầu trời nơi đây u ám như cục diện chính trị của Nam Tư, ngay cả đường phố cũng mất đi sự nhộn nhịp thường ngày, chỉ còn lại những dòng người vội vã băng qua đường, hướng về một nơi xa xăm không rõ.

"Hừ, xem ra nền kinh tế cũng tệ hại như thời tiết Serbia bây giờ vậy." Viktor móc ra một điếu thuốc châm lửa, hít một hơi thật sâu, rồi từ từ thở ra cùng với luồng khí lạnh hít vào.

Khi được vệ sĩ bên cạnh hỏi tại sao nơi này lại hoang vắng đến vậy, Viktor trả lời: "Sau khi Tito qua đời, và khi Tổ quốc chúng ta nằm dưới sự cai trị của Gorbachev, Liên Xô đã thực hiện chính sách cải cách kinh tế và mở cửa, các nước phương Tây cho rằng Liên Xô đã đủ an toàn, Nam Tư không còn có vị trí chiến lược quan trọng nữa."

"Và Nam Tư đã duy trì chính sách không liên kết và có quan hệ thương mại với Cộng đồng châu Âu và Hoa Kỳ. Chính phủ Reagan của Hoa Kỳ từng lập một báo cáo về tình hình kinh tế Nam Tư, âm mưu lật đổ các chính quyền cộng sản ở Đông Âu, đưa Đông Âu trở lại nền kinh tế thị trường. Điều đó có nghĩa là, quốc gia này cũng là một trong những mục tiêu của chính sách diễn biến hòa bình."

"Với mục tiêu này, cuộc sống của Nam Tư trở nên khó khăn. Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 cộng với những rào cản thương mại với các nước phương Tây đã cản trở nghiêm trọng sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Nam Tư. Để giải quyết những vấn đề này, Nam Tư đã tham gia Quỹ Tiền tệ Quốc tế và nhận được các khoản vay từ đó. Nam Tư cũng vì thế mà mắc nợ lớn các nước phương Tây, như một điều kiện để nhận các khoản vay. Quỹ đã yêu cầu Nam Tư thực hiện tự do hóa thị trường. Đến năm 1981, Nam Tư đã có 1,99 tỷ đô la Mỹ nợ nước ngoài. Ngoài ra, Nam Tư năm 1980 có 1 triệu người thất nghiệp, trình độ phát triển kinh tế trong nước Nam Tư rất chênh lệch, phần lớn thu nhập tài chính của các vùng phát triển hơn ở phía bắc được dùng để bù đắp cho các vùng kém phát triển ở phía nam. Và cuộc khủng hoảng kinh tế Nam Tư đã làm trầm trọng thêm vấn đề này."

"Tóm lại, đây là một cuộc chiến tranh do vấn đề tiền bạc gây ra, sự sụp đổ của nền kinh tế đã thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa ly khai dân tộc, và sự phát triển của chủ nghĩa ly khai dân tộc lại thúc đẩy sự ủ mưu của chiến tranh, đồng thời cũng thúc đẩy mức độ hoạt động của các thương nhân vũ khí chúng ta trên vùng đất này. Tôi dám cá, cứ 100.000 người ở Nam Tư bây giờ, thì có một thương nhân vũ khí đang chào bán súng trường Kalashnikov cho họ."

Viktor vứt tàn thuốc xuống đất, dẫm vài cái. Nhìn về phía những tòa nhà thành phố thấp thoáng xa xa, anh ta nói với đội vệ sĩ đang nghỉ ngơi phía sau: "Nghỉ đủ rồi chứ. Chuẩn bị khởi hành thôi."

Đến Belgrade, thủ đô Serbia, trời đã tối, đương nhiên lô quân nhu đó không thể đi cùng họ vào thủ đô, mà phải chờ lệnh tại một địa điểm đã định. Bởi vì trước đó Tổng thống Serbia Milošević đã bí mật gọi điện cho Yanaev, họ bày tỏ sự nhẹ nhõm trước hành động giúp đỡ kịp thời của Liên Xô, xem ra quả nhiên đồng minh xã hội chủ nghĩa năm xưa mới là đối tác đáng tin cậy nhất.

Chỉ có Viktor trong lòng cười khẩy chế giễu đối phương: "Ai là đồng minh xã hội chủ nghĩa với kẻ theo chủ nghĩa dân tộc cánh hữu như ông chứ." Liên Xô bây giờ không còn là người anh cả xã hội chủ nghĩa viện trợ vô tư nữa, mà chỉ là một kẻ đế quốc lưu manh muốn bồi dưỡng chó giữ nhà, để chống lại sự bành trướng về phía đông của NATO.

Milošević tiếp kiến Viktor tại biệt thự của mình, hành vi không thể công khai này chỉ có thể diễn ra bí mật, nhưng khi nhìn thấy danh sách giao dịch vũ khí của Liên Xô, ông ta vẫn kích động đến mức suýt đứng bật dậy khỏi ghế. Ông ta run rẩy lẩm bẩm trước mặt Viktor: "Ba chiếc xe tăng T-54, mười quả tên lửa Buk và mười ba quả tên lửa SAM, pháo phòng không 23 ly. Và một chiếc máy bay chiến đấu MiG, trời ơi, tất cả những thứ này đều là vũ khí mà chúng tôi đang rất thiếu, hơn nữa giá các ông đưa ra lại còn rẻ như vậy, cảm ơn sự hỗ trợ của Liên Xô, chúng tôi nhất định sẽ đánh bại người Croatia. Serbia cuối cùng đã có cơ hội khôi phục đế chế Đại Serbia thời Dušan Trung cổ. Chỉ có dân tộc Serbia mới là dân tộc dũng cảm, mới có quyền trở thành người lãnh đạo đế chế này."

"Không phải viện trợ, là bán vũ khí." Đối mặt với nhà lãnh đạo cuồng nhiệt, Viktor lại nhấn mạnh: "Hơn nữa đây chỉ là một giao dịch nhỏ của Yanaev thôi, còn những khoản lớn thực sự đang chờ đợi quân đội Serbia các ông."

"Khoản lớn gì cơ?" Nghe Viktor nhắc đến món quà bí ẩn, Tổng thống Milošević cũng phấn chấn hẳn lên, mặc dù ông là lãnh đạo Đảng Xã hội Serbia, cách xa lý tưởng cộng sản, nhưng điều này không có nghĩa là ông không thể liên kết với Liên Xô, trở thành người đại diện cho cuộc nội chiến Nam Tư.

"Tổng bí thư Yanaev đã bảo tôi chuyển lời cho các ông, trong cuộc chiến sắp tới các ông phải chấp nhận sự hòa giải của Liên Hợp Quốc, nếu không thể chấp nhận tiền đề lớn này, thì chúng ta rất khó tiếp tục đàm phán." Viktor nói.

Nghe câu này Milošević có chút không vui, ông ta nhìn Viktor, từng chữ một nói: "Trừ khi Liên Hợp Quốc đưa ra hòa giải khi chúng tôi đã đuổi người Croatia ra khỏi Bosnia và Herzegovina, thành lập một quốc gia thực sự thuộc về người Serbia, nếu không chiến tranh sẽ không dừng lại."

"Ông thật sự nghĩ rằng quân đội Serbia có thể chiếm đóng toàn bộ Bosnia và Herzegovina trong thời gian ngắn ư?" Viktor khinh thường nói: "Giả sử trong vòng một tháng quân đội các ông không thể tiêu diệt hoặc trục xuất quân kháng chiến Croatia và người Hồi giáo khỏi lãnh thổ Bosnia và Herzegovina, tôi sẽ cho ông biết tình hình tiếp theo sẽ như thế nào."

"Đầu tiên, Liên Hợp Quốc sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt toàn diện đối với người Serbia ở Bosnia và Herzegovina và Liên bang Nam Tư, triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình ở Bosnia và Herzegovina, thiết lập vùng cấm bay ở Bosnia và Herzegovina, thiết lập khu vực an toàn cho người Hồi giáo và một loạt các nghị quyết khác. Đương nhiên, lúc này các ông sẽ không khuất phục, tiếp theo, NATO sẽ phái máy bay ném bom để ném bom quân đội Serbia, ném bom cho đến khi các ông thỏa hiệp, thậm chí không loại trừ việc triển khai lực lượng mặt đất. Các ông, những người đã mất ưu thế trên chiến trường và bị phong tỏa tứ phía, còn có thể dùng con bài nào để mặc cả trước NATO?"

Giọng Viktor rất bình tĩnh, mỗi hậu quả anh ta nói ra đều là kết quả của sự cân nhắc kỹ lưỡng. Thực ra Milošević cũng đã nghĩ đến những vấn đề này, chỉ là dưới sự kích động của chủ nghĩa dân tộc cuồng nhiệt, ông ta đã không suy nghĩ sâu sắc như Viktor, hay nói đúng hơn là không muốn suy nghĩ sâu sắc.

"Đương nhiên ông cũng có thể coi hành động này của NATO là hành vi xâm phạm chủ quyền toàn vẹn, ông cũng có thể xúi giục lãnh đạo người Serbia ở Bosnia và Herzegovina Karadžić thực hiện các biện pháp trả đũa của riêng mình, thực hiện các vụ tấn công bằng bom ở Pháp, ở Anh, ở Đức, ở Ý, để cảnh cáo NATO, chỉ cần các ông còn dám tiếp tục trừng phạt người Serbia, thì chúng tôi sẽ biến châu Âu thành một biển lửa đẫm máu."

Viktor chỉ khẽ gợi ý, dù sao thì những thủ đoạn khủng bố này chỉ có người Serbia của họ mới có thể làm, Liên Xô không thể dính líu một chút nào. Nếu bị ba tên lưu manh khác của Hội đồng Bảo an biết mình đang ngấm ngầm châm ngòi, thì quan hệ giữa Liên Xô và Tây Âu sẽ hoàn toàn trượt dốc xuống vực thẳm.

Vì vậy, điều Viktor phải làm là, trong khi duy trì hình ảnh của Liên Xô, cố gắng tìm mọi cách để làm hại Tây Âu một lần.

"Đúng vậy, ông nói đúng, ông Viktor. Người Serbia ở Bosnia và Herzegovina có thể áp dụng cách này để buộc NATO khuất phục. Hơn nữa, chúng ta xúi giục người Serbia ở Bosnia và Herzegovina làm, lại còn có thể tách biệt quan hệ với Cộng hòa Serbia của chúng ta." Milošević đã nghe theo lời khuyên của Viktor, chỉ là ông ta không biết hành động này sẽ dẫn đến hậu quả như thế nào.

Nhưng Liên Xô không quan tâm lãnh đạo Cộng hòa Serbia ở Bosnia và Herzegovina cuối cùng sẽ có kết cục như thế nào, dù sao chỉ cần đạt được mục đích làm khó phương Tây, thủ đoạn và quá trình không quan trọng.

Viktor một tay chống trán, từ từ nói: "Nếu các ông sẵn lòng chấp nhận yêu cầu của Liên Xô, thì tại cuộc họp Liên Hợp Quốc sắp tới, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức dựa trên con bài trong tay các ông để giành được một thỏa thuận có lợi cho người Serbia."

"Ông nói là giao vận mệnh của Serbia vào tay Liên Xô các ông sao?" Milošević ngập ngừng nói: "Vậy chúng tôi cần phải trả giá thế nào? Tôi biết không có quốc gia nào tốt bụng mà vô tư viện trợ Serbia đâu. Hãy nói ra điều kiện của Moscow đi, ông Viktor."

"Giá cả?" Viktor suýt bật cười, anh ta từng chữ một nói: "Nếu cho các ông gia nhập phe Liên Xô, ông nghĩ đó có phải là một cái giá không? Liên Xô cần một con cờ cắm sâu vào Địa Trung Hải, và còn cần một chế độ ổn định. Chỉ cần các ông đồng ý, sau chiến tranh sẽ còn có nhiều vũ khí giá rẻ hơn nữa."

"Đương nhiên, Liên Xô chúng tôi luôn rất tự do, các ông có thể tự do lựa chọn. Đồng ý với Liên Xô hoặc từ chối. Đương nhiên nếu các ông từ chối, tôi chỉ có thể đi tìm Croatia hoặc người Hồi giáo để bàn bạc chuyện này, chắc hẳn ở những quốc gia có sức mạnh quân sự yếu hơn, họ sẽ hứng thú hơn với đề xuất như vậy."

"Ông tự mình chọn đi, vận mệnh của Serbia nằm trong tay chính ông, Tổng thống Milošević. Đồng ý hay từ chối? Hay nói cách khác, sống hay chết?"