Sự thông đồng Trung-Xô

Kế hoạch của Woolsey không ngoài dự đoán đã bị điệp viên ẩn náu trong CIA chặn đứng. Ames, người từng giữ chức Trưởng ban Phản gián thuộc Cục Đông Âu Liên Xô vào năm 1985 và sau này thăng chức lên Trung tâm Chống ma túy quốc tế của CIA, đã cung cấp cho Moscow thông tin then chốt này.

Dĩ nhiên, khi thông tin quan trọng này được đặt lên bàn làm việc của Yanaev, vị Tổng thống Liên Xô đầy tham vọng muốn tạo bất ngờ cho nước Mỹ đã lập tức hành động. So sánh với kế hoạch trong đầu Yanaev, âm mưu bắt giữ tàu Trung Quốc của Woolsey chỉ như muối bỏ bể.

Rốt cuộc, Yanaev dự định để Hạm đội Thái Bình Dương của Liên Xô "tiếp xúc thân mật" trực tiếp với Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ tại Ấn Độ Dương. Nhưng trước mắt ông có hai vấn đề: Một là kế hoạch phải được sự đồng ý của phía Trung Quốc; hai là Hạm đội Thái Bình Dương của Liên Xô không đủ khả năng hoạt động đường dài. Ngoài tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Kuznetsov và Varyag, các tàu khu trục khác đều không thể một mạch từ Viễn Đông tiến vào Ấn Độ Dương rồi quay về căn cứ. Vì vậy, hạm đội Liên Xô cần có điểm tiếp tế dọc đường để bổ sung nhiên liệu và vật tư.

Tất nhiên, lựa chọn đầu tiên của Yanaev là căn cứ hải quân Trung Quốc – cũng là phương án duy nhất hiện tại. Nhưng kế hoạch táo bạo này phải được sự đồng ý của các lãnh đạo cấp cao Liên Xô khác, như Đồng chí Bộ trưởng Quốc phòng Yazov. Rốt cuộc, một kế hoạch dễ gây ra xung đột như thế cũng cần sự tán thành của mọi người.

Tuy nhiên, Yanaev đã quên mất một điều: Tư duy của dân tộc chiến binh luôn khác biệt với người thường. Khi Yazov nghe tin sẽ "tiếp xúc thân mật" với Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ tại Ấn Độ Dương, ông gần như giơ cả hai tay tán thành.

"Chúng ta phải dạy cho lũ người Mỹ ngạo mạn một bài học, để chúng biết hậu quả khi dùng thủ đoạn hèn hạ với liên minh xã hội chủ nghĩa!" – Yazov vung nắm đấm, hào hứng nói. Hải quân Liên Xô đã lâu không thể hiện sức mạnh khắp thế giới, ngoài vài cuộc đụng độ nhỏ với Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản, đây là lần đầu tiên sau nhiều năm ông chứng kiến hành động quy mô lớn như vậy.

"Dù vậy, để thực hiện kế hoạch này, ít nhất chúng ta cần sự đồng ý của Trung Quốc. Nếu họ từ chối, mọi nỗ lực của chúng ta sẽ đổ sông đổ biển." – Nỗi lo duy nhất của Yanaev là phía Trung Quốc bác bỏ đề xuất. Rốt cuộc, Liên Xô chỉ muốn sử dụng tàu chở hàng Ngân Hà của Trung Quốc để đối đầu với Mỹ tại Biển Ả Rập.

Điều này cũng tương đương với việc khiến các quốc gia Ả Rập nhận ra một sự thật: Ở Trung Đông, quyền phát ngôn không chỉ thuộc về nước Mỹ, mà còn có một đế quốc đỏ tên là Liên Xô.

"Tôi tin phía Trung Quốc sẽ đồng ý yêu cầu của chúng ta, miễn là Tổng Bí thư Yanaev không biểu hiện quá lộ liễu." – Yazov đề xuất. "Hạm đội Thái Bình Dương của chúng ta có thể thăm Ấn Độ trước, cập cảng Mumbai, sau đó lặng lẽ chờ người Mỹ mắc câu."

"Sau khi tiếp tế nhiên liệu và vật tư tại Ấn Độ, chúng ta đủ sức chiến đấu để quyết đấu với người Mỹ tại Biển Ả Rập. Năm 1973, Mỹ đã thua chúng ta trong cuộc đối đầu ở Địa Trung Hải. Hai mươi năm sau, họ sẽ tiếp tục thua tại Biển Ả Rập." – Yazov nói với vẻ cực kỳ tự tin.

Tiếp đó, Yanaev gọi điện thoại trực tiếp đến văn phòng Tổng Tư lệnh Hải quân Smirnyev. Ông thông báo cho Smirnyev âm mưu sắp thực hiện của Mỹ và kế hoạch đối phó của mình.

"Nếu chúng ta thực sự giao chiến với hạm đội Mỹ thì sao? Hạm đội Thái Bảy của Thái Bình Dương Mỹ có thể ứng chiến bất cứ lúc nào, trong khi hạm đội Thái Bình Dương của chúng ta có nguy cơ bị cắt đứt viện trợ." – Vị Tổng Tư lệnh Hải quân bày tỏ mối lo ngại khác. Smirnyev không bao giờ sợ chiến tranh với Mỹ, thậm chí nghĩ đến điều đó còn khiến ông có chút phấn khích. Điều ông lo lắng là hạm đội Liên Xô có thể không chiếm ưu thế trong xung đột, cuối cùng bị Mỹ tiêu diệt tại vùng biển xa lạ.

"Yên tâm, khi hạm đội đầu tiên của chúng ta xuất kích, hạm đội thứ hai sẽ sẵn sàng ứng chiến. Đây là bảo hiểm chúng ta bày ra, buộc hạm đội Mỹ rút khỏi vùng biển Ả Rập trong tình trạng mất cân bằng lực lượng." – Yanaev giải tỏa nỗi lo của Smirnyev. Đây là một cuộc đấu tranh nguy hiểm nhưng đáng để đầu tư. Một khi đánh bại hạm đội Mỹ tại Biển Ả Rập trước sự chứng kiến của các nước thế giới thứ ba, đối với Liên Xô, đó chắc chắn là một thắng lợi tuyên truyền vĩ đại, đồng thời giúp họ thâm nhập sâu hơn vào tình hình Trung Đông.

"Hạm đội thứ hai? Chúng ta còn hạm đội Thái Bình Dương thứ hai sao?" – Ngay cả Smirnyev cũng không hiểu ngay ý của Yanaev.

"Hạm đội thứ hai chính là hai tàu sân bay lớp Kiev đã giải ngũ cùng phi cơ trên tàu. Chúng ta có thể triệu hồi toàn bộ nhân viên từng phục vụ tại các hạm đội khác. Như vậy, trong thời gian ngắn có thể hình thành đội hình tàu sân bay có sức chiến đấu nhất định, tiến vào vùng biển Ấn Độ Dương để hỗ trợ hạm đội đầu tiên bị vây hãm."

"Hơn nữa, hạm đội thứ hai chủ yếu đóng vai trò răn đe, không thể tham chiến thực tế. Nếu xảy ra chiến sự, khả năng hạm đội thứ hai bị tiêu diệt nhanh chóng rất cao." – Phía Liên Xô tính toán chuẩn xác rằng Mỹ không dám lưu lại quá lâu trên vùng biển quốc tế xa đất nước và căn cứ tiếp tế, nên mới dám phái một hạm đội gấp gáp đi ứng cứu.

Smirnyev siết chặt ống nghe, nhìn ra biển xanh trời trong bên ngoài cửa sổ, trầm giọng nói: "Nước cờ này quá mạo hiểm, Tổng Bí thư Yanaev, ngài thực sự đã suy nghĩ kỹ chưa?"

"Đồng chí Smirnyev, Liên Xô đạt được thành tựu ngày hôm nay, lần nào chẳng từ nguy hiểm mà giành lấy. Khủng hoảng đại diện cho nguy cơ và cơ hội song hành. Nếu chúng ta không hành động, chỉ biết đứng nhìn người Mỹ đối phó đồng minh, các quốc gia khác sẽ nguội lòng."

Yanaev nói đầy chính nghĩa, nhưng nếu suy nghĩ kỹ, sự việc này không liên quan gì đến Liên Xô. Tuy nhiên, Smirnyev chỉ có thể đồng ý yêu cầu của Yanaev. Bởi như ông nói, dù hệ số rủi ro lớn, nhưng một khi thành công, đồng nghĩa với việc phá vỡ thần thoại bất khả chiến bại của Mỹ, thậm chí có thể vì sự kiện này mà khẳng định Hạm đội Thái Bình Dương Liên Xô có đủ trình độ quyết đấu với hải quân Mỹ.

Vì vậy, Yanaev mới thể hiện sự quan tâm lớn đến vụ bắt giữ tàu Trung Quốc. Cuối cùng, Smirnyev gật đầu đồng ý yêu cầu của Yanaev, đồng thời lệnh cho Hạm đội Thái Bình Dương Liên Xô chuẩn bị sẵn sàng, bởi họ có thể xuất phát bất cứ lúc nào để thăm Ấn Độ.

Sau khi giải quyết mọi việc, Yanaev gọi số điện thoại trực tiếp Tổng thống để liên lạc với lãnh đạo Trung Quốc. Ông thông báo cho vị lãnh đạo chính quyền đỏ còn lại về tình báo CIA thu được cùng động thái mới nhất của Hạm đội Thái Bình Dương.

"Đánh, tất nhiên phải đánh! Không cho nước Mỹ một bài học, chúng sẽ không bao giờ biết dừng lại đúng lúc hay tuân thủ quy củ. Thế giới này không phải do Mỹ độc chiếm quyền phát ngôn, mà phải hỏi xem nhà chúng ta có đồng ý không!"

Lời nói của vị lãnh đạo đỏ khiến Yanaev vô cùng hài lòng. Ông lập tức bày tỏ nếu phía Trung Quốc sẵn lòng tham gia kế hoạch, tàu Trung Quốc không cần làm gì, chỉ cần nhận viện trợ từ hạm đội Liên Xô. Mục đích của Liên Xô là khi sự việc xảy ra, lợi dụng hạm đội Liên Xô tặng nước Mỹ một cái tát nảy lửa.

Trước phi vụ hào phóng có lợi như vậy do Liên Xô đề xuất, phía Trung Quốc lần đầu tiên đồng ý hành vi khiêu khích tưởng chừng nguy hiểm này. Đồng thời cam kết nếu xảy ra tình huống gì tại vùng biển Ấn Độ Dương, Trung Quốc sẽ dùng sức ép ngoại giao buộc Mỹ tự rút lui hoặc bãi bỏ cáo buộc.

Dù chỉ là phản đối của Bộ Ngoại giao, nhưng có còn hơn không. Khi Liên Xô trình bày toàn bộ kế hoạch đối phó Mỹ cho Trung Quốc, ngay cả vị lãnh đạo chính quyền đỏ Trung Quốc cũng không khỏi hỏi Yanaev liệu có thể dự đoán trước động thái tiếp theo của Mỹ. Bởi để điều động một hạm đội sẵn sàng xuất kích, ít nhất phải giải quyết các vấn đề chuẩn bị từ nhiều tuần trước.

Đối mặt với thắc mắc của Trung Quốc, Yanaev chỉ bí ẩn đáp: "Đó chính là sức hấp dẫn của cơ quan tình báo chúng tôi."

(Còn tiếp)