Đăng quang thành Vương

Chẳng bao lâu, bài viết "Chúng ta nợ các người điều gì?" cũng lan truyền trên các phương tiện truyền thông phương Tây. Giống như việc công chúng phương Tây hiểu về Liên Xô hoàn toàn thông qua những lời kể của BBC, Bộ Tuyên truyền Liên Xô cũng sử dụng mạng lưới truyền hình và Đài truyền hình BBC để truyền bá giá trị quan của mình, để thế giới thấy rõ, Liên Xô trong mắt các bạn thực sự trông như thế nào.

Chiêu tuyên truyền này của Surkov quả thực rất độc đáo, tương đương với việc vô tình giải tỏa một phần hiểu lầm của một bộ phận người dân phương Tây đối với Liên Xô. Việc các phương tiện truyền thông thúc đẩy bản tuyên truyền này cũng khiến công chúng nhận ra một điều: những lời chính phủ nói với người dân, liệu có phải chỉ là những lời nói dối mà họ muốn công chúng nhìn thấy không.

Sau năm 1991, Yanaev đã không còn ý định duy trì cấu trúc hai cực nữa, mà chủ động rút lui khỏi cuộc cạnh tranh toàn cầu và chạy đua vũ trang với Mỹ, tập trung toàn tâm toàn ý phát triển kinh tế trong nước, và thỉnh thoảng gây ra những rắc rối cho Mỹ để đối phương nhận ra rằng Liên Xô thu hẹp chiến tuyến không có nghĩa là Mỹ có thể được đằng chân lân đằng đầu.

Thật mỉa mai, từng có thời làn sóng chủ nghĩa đỏ càn quét khắp toàn cầu, Liên Xô vào những năm 1950 đã xây dựng một cỗ máy tuyên truyền mà ngay cả Mỹ cũng phải sợ hãi. Còn bây giờ, Bộ Tuyên truyền Liên Xô chỉ còn lại một mình Surkov cố gắng xoay chuyển cục diện, một mình đối chọi với các cường quốc. Bài này có thể coi là một hịch văn đẫm lệ, dù có thể có tác dụng với một số người dân, nhưng đối với các chính phủ, nó cũng chỉ là những lời than vãn không đau không ngứa mà thôi.

"Bộ máy tuyên truyền của Liên Xô chủ yếu nhắm vào người dân. Chúng ta muốn trở thành một quốc gia khiến mọi người kính sợ, thì chỉ có thể trở thành kẻ mạnh nhất. Phẩm giá của chúng ta không phải do người khác ban cho, mà là do chính mình tranh đấu mà có. Liên Xô sở dĩ có được thành tựu như ngày hôm nay, là nhờ vào mùa đông lạnh giá chiến đấu với Đức Quốc xã trong rừng, là nhờ vào tám vạn xe tăng tạo thành lực lượng thiết giáp có thể san bằng cả châu Âu. Chứ không phải cố tình từ bỏ mục tiêu to lớn của mình để lấy lòng các quốc gia khác."

Yanaev hiểu rất rõ vị trí chiến lược của Liên Xô có nghĩa là dù Liên Xô thực hiện chủ nghĩa tự do hay chủ nghĩa xã hội, đều sẽ bị chính phủ Mỹ, kẻ thù số một, kỳ thị. Những công dân cho rằng chỉ cần thay đổi một chủ nghĩa và một chế độ là thế giới phương Tây sẽ không còn đối đầu với đất nước mình nữa, quả thực là đầu óc có vấn đề.

"Nhìn khắp lục địa châu Âu, còn quốc gia nào có thể một chọi một với Liên Xô? Anh quốc đã là hoa tàn ngày hôm qua, Pháp và Đức thì đau đầu vì vấn đề an ninh xã hội và kinh tế do lượng lớn người tị nạn Hồi giáo đổ vào. Vì vậy, họ mới cố bấu víu vào cái gọi là thuyết đe dọa đỏ để chuyển hướng mâu thuẫn trong nước."

"Một điều mà chúng tôi đã quá chán ngấy là những lời xin lỗi vô tận và cái gọi là 'thuyết đe dọa đỏ'. Phong cách làm việc của người Nga đơn giản và trực tiếp như vậy đấy, quốc gia nào không ưa cách làm của chúng tôi thì cứ trực tiếp gây chiến đi. Ngày xưa Napoleon và Hitler cũng không thể thắng được cuộc chiến cuối cùng dưới chân thành Moscow, vì vậy tôi tin rằng quốc gia tiếp theo thách thức dân tộc Slav cũng sẽ không thắng."

Đây là bài phát biểu của Yanaev trong một cuộc họp bí mật của Bộ Chính trị. Khi thảo luận về việc cả thế giới phương Tây đều coi Liên Xô là hồng thủy mãnh thú, Yanaev đã nói như vậy, đơn giản, trực tiếp và thấm thía lòng người: Nếu các người không muốn thấy chúng tôi hòa bình trỗi dậy, vậy thì đừng trách chúng tôi đạp lên xương cốt của các người mà đi đến vinh quang.

Sự trỗi dậy của thế giới tư bản đã đạp lên những món nợ máu chất chồng của các thuộc địa ở Á-Phi-Mỹ Latinh. Sự ra đời của Liên Xô đã đạp lên chiếc vương miện nhuốm máu của Sa hoàng Nga. Hòa bình trỗi dậy chỉ là những lời nói đùa suông mà thôi. Một cường quốc thực sự trỗi dậy, ai mà không phải giẫm đạp lên thời đại cũ mà đi tới?

Tuy nhiên, rõ ràng việc tuyên truyền của Liên Xô đã gây ra sự bất mãn ở các quốc gia khác. Mặc dù chính phủ Anh gần đây đã ký kết dự án nâng cấp thiết bị nhà máy điện hạt nhân với Liên Xô, nhưng điều này không ngăn cản những phần tử chống Liên Xô khác đặt câu hỏi về tuyên truyền của Liên Xô.

"Các người, lũ Liên Xô đáng chết, các người đã cướp đi dự án kênh đào của chúng tôi, các người đã ký hợp đồng nâng cấp nhà máy điện hạt nhân của Anh, các người đã kiếm được hàng tấn thu nhập hợp pháp, bất hợp pháp, và thậm chí là xám ở Scotland, Ireland tội nghiệp. Giờ đây, các người lại quay ngược lại tố cáo chúng tôi phỉ báng, hãm hại các người ư?"

Bowman, người dẫn chương trình của đài BBC, đã nói như vậy một cách bừa bãi. Là một kênh truyền hình được công chúng yêu thích để châm biếm các vấn đề thời sự, BBC thực sự có cách riêng của mình để chế giễu thế giới xã hội chủ nghĩa. Huống hồ lần tranh luận truyền hình gần đây khi phỏng vấn Bộ trưởng Ngoại giao Liên Xô, BBC gần như đã thất bại thảm hại trước mặt tất cả mọi người.

Đối mặt với sự khiêu khích của BBC, Bộ Tuyên truyền Liên Xô lập tức phản công. Cũng trên sóng truyền hình Liên Xô, người dẫn chương trình đã phản bác những phát biểu gần đây của đài truyền hình Anh. Khác với người dẫn chương trình béo tốt của Anh, Liên Xô đặc biệt thay bằng một người dẫn chương trình trẻ trung, năng động để đối đầu với BBC.

"Người dẫn chương trình của BBC, ừm. Đặc biệt là người gần đây đã đưa ra quan điểm về tuyên truyền của Liên Xô, khiến tôi cảm thấy người dẫn chương trình của Đài truyền hình BBC luôn thích dùng một cách ngu ngốc để đoán mò thiện ý của người khác. Trong bối cảnh kinh tế tư bản chủ nghĩa suy thoái, Liên Xô vẫn sẵn lòng ký kết những đơn hàng lớn với Anh, và tìm kiếm một thị trường xuất khẩu cho những mặt hàng ế ẩm của họ, để nuôi sống những công nhân đáng thương bị giới tư bản bóc lột. Vậy mà họ lại không biết ơn, quay lại chỉ trích chúng tôi đã khiến họ mất đường sống."

"Ngu dốt, nông cạn, ấu trĩ, thô tục, vô cùng nực cười. Vì vậy tôi đề nghị người dẫn chương trình này nên học lại tiểu học đi. Logic kém cỏi như vậy là lỗi của giáo viên tiểu học hay lỗi của bố mẹ anh ta?"

Người dẫn chương trình của Đài truyền hình Liên Xô đã chỉ thẳng vào sự vô liêm sỉ của người Anh. Dù sao thì chỉ trích chính trị nước ngoài là đặc trưng của Liên Xô, có nói quá đáng đến mấy cũng không có đặc vụ KGB đến tìm bạn gây rắc rối đâu. Sau khi chỉ trích sự mục nát của chủ nghĩa tư bản, họ đương nhiên phải ca ngợi đất nước một phen.

Lần này không phải là những lời lẽ quan phương cứng nhắc, mà là người dẫn chương trình đã dùng một cách biểu đạt lãng mạn để trình bày. Khiến người ta bất giác có cảm giác sai lầm, đây có thực sự là chương trình chính thức khô khan và nhàm chán của Liên Xô hai năm trước không?

"Và Tổ quốc Mẹ của tôi, sau hàng chục năm hỗn loạn và phát triển, cuối cùng đã đạt đến bước đáng kinh ngạc này. Tôi tự hào nhìn người ngày một mạnh mẽ, cuối cùng trở thành hiện thân của công lý và tương lai. Hy vọng tất cả các quốc gia ở Châu Âu và Mỹ đều hiểu rõ, quốc gia hùng mạnh của chúng tôi luôn cai trị bằng trí tuệ và sức mạnh. Tôi cũng tin rằng tất cả các nhà lãnh đạo tương lai sẽ sử dụng các biện pháp thận trọng và sức mạnh to lớn để duy trì quốc gia này. Nhưng, chiến thắng thực sự, là khơi dậy tinh thần chiến đấu trong lòng người dân, và trung thành với nhân dân vĩ đại."

Những người ngồi trước màn hình tivi từ vẻ mặt ngái ngủ chuyển sang dán mắt vào màn hình, những bình luận sắc bén và xuất sắc đã mang lại cho người dẫn chương trình này không ít tiếng reo hò và vỗ tay.

"Một ngày nào đó, thế giới tư bản đang suy tàn và mục nát sẽ đi đến hồi kết. Và Liên Xô, cuối cùng sẽ đăng quang thành Vương."