Phản ứng trái chiều

Các bản tin nóng hổi như những bông tuyết, che phủ dày đặc khắp Vương quốc Anh. Sau cuộc trưng cầu dân ý là những lời lên án nhắm vào John Major, trong đó một số người cho rằng nếu không phải vì đề xuất của John Major, thì Anh đã không phải đối mặt với tình huống khó xử như vậy, và kẻ chủ mưu đương nhiên phải là Thủ tướng Major.

Các bên đều gây áp lực lên John Major: phe ủng hộ Brexit, phe không độc lập, thậm chí có người còn liên danh yêu cầu tổ chức lại trưng cầu dân ý. Họ cho rằng cuộc trưng cầu dân ý lần này không hợp lý, cần phải đưa ra một câu trả lời khiến mọi người đều tâm phục khẩu phục để thể hiện tinh thần quyền công dân của Anh. Nếu không, "phe bảo châu Âu" tuyệt đối sẽ không công nhận kết quả mà John Major đưa ra.

Và phát biểu tiếp theo của Thủ tướng Major được coi là một bản án tử hình đối với họ.

Sau khi cuộc trưng cầu dân ý về Brexit kết thúc, John Major đã đưa ra tuyên bố đáp lại về thời điểm trưng cầu dân ý. Ông cho biết cuộc trưng cầu dân ý hoàn toàn tuân thủ các thủ tục pháp lý của Anh và ý nguyện của người dân, không có bất kỳ vi phạm pháp luật nào. Đồng thời, ông cũng hy vọng mọi người sẽ tôn trọng kết quả trưng cầu dân ý lần này, và tuyên bố rằng chính phủ Anh sẽ không tổ chức cuộc trưng cầu dân ý thứ hai, mà sẽ ngay lập tức khởi động nhóm rời EU để giám sát quy trình Brexit. Và một loạt các hành động liên quan sau đó sẽ được giao cho nhóm quản lý EU giám sát, đảm bảo Anh cuối cùng sẽ rời EU.

John Major phát biểu trong cuộc họp báo, "Tôi tôn trọng ý nguyện của người dân Anh, tôn trọng kết quả cuối cùng của cuộc trưng cầu dân ý. Phía Anh sẽ không tổ chức trưng cầu dân ý lần thứ hai. Sau khi cuộc trưng cầu dân ý này kết thúc, tôi sẽ từ chức Thủ tướng Anh. Cảm ơn tất cả mọi người đã ủng hộ chúng tôi trong suốt thời gian qua. Về kết quả trưng cầu dân ý, cá nhân tôi giữ ý kiến riêng, đồng thời tôi cũng hy vọng Anh sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn, xin cảm ơn."

John Major nói ra tin tức động trời này một cách rất bình tĩnh, như thể đã dự đoán trước kết cục của mình. Nhưng những người khác thì không bình tĩnh chút nào. Vị Thủ tướng này, hoàn toàn là phủi tay bỏ mặc đấy, quẳng cả đống hỗn độn cho người khác rồi phủi mông bỏ đi, chẳng có chút trách nhiệm nào. Hơn nữa, lời nói của John Major còn có nghĩa là bất cứ chuyện gì xảy ra với chính phủ Anh sau này đều không liên quan đến John Major. Một đống hỗn độn do chính ông ta gây ra lại để người khác dọn dẹp.

Lúc này, Tổng thống Pháp Chirac cũng đứng ra bày tỏ thái độ, ông nhấn mạnh Pháp lấy làm tiếc về hành động Anh rời EU, đồng thời tôn trọng ý kiến và lựa chọn của người dân Anh. Hàm ý của Chirac là bớt đi một "kẻ phá bĩnh" châu Âu, Pháp cuối cùng cũng bớt đi người chia chác lợi ích của mình. Hơn nữa, bớt đi sự cản trở của Anh, mong muốn thành lập liên minh Địa Trung Hải của Pháp sẽ tiến thêm một bước.

Chỉ có Thủ tướng Đức bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc. Việc Anh rời EU chắc chắn sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền. Ông lo ngại rằng sự thay đổi lớn này sẽ dẫn đến một vòng chia bài lợi ích mới ở châu Âu. Và lý trí mách bảo ông rằng, rủi ro của một vòng chia bài lợi ích mới ở châu Âu là không thể tránh khỏi. Theo Định luật Murphy, khi bạn càng lo lắng điều gì đó sẽ xảy ra, khả năng điều đó xảy ra càng lớn.

"Pháp, với tư cách là bên hưởng lợi, thực sự giống hệt Anh, như thể được đúc từ một khuôn vậy. Một kẻ tách biệt khỏi NATO, một kẻ tách biệt khỏi EU, cả hai đều không muốn tham gia vào các vấn đề châu Âu, chỉ muốn kiếm lợi từ EU. Điều đáng ghét là người Pháp lại âm thầm giao dịch với người Liên Xô. Có vẻ như dù trong nội bộ EU, hay với các thế lực đỏ ở Đông Âu, ông ta đều muốn duy trì thái độ hợp tác. Và chúng ta cũng không thể chỉ trích những việc làm của người Pháp. Còn về một loạt các dự án hợp tác kinh tế giữa Liên Xô và Anh trước đây, tôi nghĩ cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi sự kiện Brexit lần này."

"Tuy nhiên, tình hình châu Âu đã thay đổi, tất cả các quốc gia đều có được có mất. Hiện tại châu Âu đang ở trong trạng thái cân bằng tinh tế hơn, tôi nghĩ ngay cả Yanaev, người luôn thu mình ở Đông Âu, cũng đã nhận ra vấn đề này. Tình hình đối đầu giữa Đông và Tây đã thay đổi kể từ năm 1991. Sau năm năm thay đổi này, châu Âu hiện tại giống như một bãi cát lún, và những vướng mắc lợi ích cũng phức tạp hơn nhiều."

Bên cạnh Kohl là Merkel, người vừa được thăng chức gần đây. Vì Thủ tướng Đức này có ý định bồi dưỡng cô gái trẻ này trở thành người kế nhiệm trong tương lai, nên bây giờ cũng không ngại để cô tiếp xúc nhiều hơn với thông tin cấp cao.

"Merkel, con nghĩ sao? Nếu con ở vị trí của ta, con sẽ xử lý chuyện này như thế nào." Kohl quyết định thử tài người kế nhiệm này.

"Hiện tại, tất nhiên chúng ta nên chọn cách ngồi yên quan sát. Tình hình châu Âu vẫn chưa rõ ràng, chúng ta không thể hành động một cách mù quáng. Cách tốt nhất là sau khi Anh rời châu Âu, chúng ta sẽ quan sát phản ứng của các quốc gia khác, sau đó mới quyết định nên hợp tác với ai."

Những lời của Merkel nghe có vẻ hay, nhưng thực chất lại chẳng có chút tác dụng nào.

Kohl cũng không mong đợi Merkel sẽ có câu trả lời xuất sắc đến mức nào, nhưng những gì Merkel nói tiếp theo lại khiến Kohl vô cùng ngạc nhiên: "Hơn nữa, con nghĩ chúng ta nên thay đổi thái độ đối với Liên Xô. Từ hành động của Pháp và Anh, việc duy trì thái độ không có bất kỳ liên hệ nào trong thời gian dài là tiêu cực, điều này sẽ khiến chúng ta mất đi nhiều cơ hội."

"Tại sao?" Kohl hỏi, "Chẳng lẽ trong quá trình hội nhập châu Âu, tốc độ tăng trưởng kinh tế kỳ diệu của Đức vẫn chưa đủ làm con hài lòng sao?"

Làm sao Kohl có thể biết rằng Merkel thực chất đang đẩy ông từ thế đối đầu với Liên Xô sang thái độ trung lập. Vì vậy, Merkel xúi giục, "Nhưng Đức có thể phát triển tốt hơn, ít nhất là so với hiện tại. Thưa Thủ tướng Kohl, trong cuộc khủng hoảng kinh tế gần như quét qua châu Âu và Mỹ này, ông vẫn chưa nhìn thấy manh mối nào sao? Tại sao chỉ có Liên Xô không bị thiệt hại trong khủng hoảng kinh tế, trong khi các quốc gia khác đều có tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm lại ở mức độ lớn nhỏ? Một số nhà kinh tế học thậm chí còn gọi hiện tượng này là 'kỳ tích kiểu Yanaev', và đã so sánh chính sách kinh tế của ông ấy với chính sách kinh tế của Stalin năm xưa, cho rằng đây là một cải cách rất thành công, ít nhất là đảm bảo rằng trước khủng hoảng kinh tế, Liên Xô sẽ không xuất hiện tình trạng trì trệ và lạm phát quy mô lớn."

"Rồi sao nữa?" Lần này Kohl cuối cùng cũng kiên nhẫn lắng nghe Merkel nói tiếp.

"Sau khi Liên Xô biến các nước thành viên thành các bang tự trị, điều đó có nghĩa là họ có nhiều dân số và thị trường hơn. Đây cũng là lý do tại sao Anh và Pháp có thái độ mơ hồ với Liên Xô, bởi vì họ đều muốn lợi dụng thị trường Liên Xô để thoát khỏi tình trạng ứ đọng hàng hóa. Chẳng lẽ điều này không đủ để Đức cảnh giác sao?" Lời lẽ hùng hồn của Merkel khiến Kohl chìm vào suy tư.